Chương 9: Một Lần Nữa, Nhưng Khác

An không kể cho ai nghe về mười hai quả trứng đã bán hết buổi sáng hôm trước.

Không phải vì sợ người khác biết, mà vì cô hiểu rất rõ: lần đầu chỉ có ý nghĩa với chính mình. Nếu nói ra quá sớm, mọi thứ sẽ biến thành khoe khoang; mà khoe khoang, ở thập niên 80, là tự đẩy mình vào ánh nhìn không cần thiết.

Sáng hôm sau, An vẫn dậy đúng giờ.

Cô giúp mẹ nhóm bếp, nấu cháo, rồi ăn sáng như thường lệ. Mọi cử chỉ đều quen thuộc, không khác hôm qua là mấy. Chỉ có một chi tiết rất nhỏ thay đổi: chiếc rổ tre được đặt sẵn cạnh cửa.

Mẹ nhìn thấy, hỏi vu vơ:

“Hôm nay con lại đi chợ à?”

“Vâng.” An đáp. “Con mua thêm ít đồ.”

Mẹ gật đầu, không hỏi thêm. Với bà, chuyện con gái tiện đường mua đồ là điều quá bình thường.

An xách rổ ra khỏi nhà. Trời sớm, sương còn vương trên lá tre đầu ngõ. Cô đi chậm, không vội. Hôm nay, cô không cần thử nữa — cô cần lặp lại, nhưng theo một cách khác.

Chợ buổi sáng đông hơn hôm qua. Người bán trứng đã mở sạp từ sớm. Thấy An, bà nhìn rổ tre rồi cười nhẹ.

“Hôm nay cháu lại lấy à?”

“Vâng.” An gật đầu. “Cô để cháu mười sáu quả.”

Không tăng quá nhiều.

Chỉ vừa đủ để xác nhận.

Người phụ nữ nhanh tay gói trứng. Khi An trả tiền, bà nói:

“Nếu cháu lấy đều, cô để phần cho. Đỡ lo tồn.”

“Cháu sẽ nói trước.” An đáp.

Hai câu nói đơn giản, nhưng đủ để đặt nền cho sự đều đặn.

An rời chợ, không về thẳng ngõ cũ. Cô rẽ sang con đường song song, nơi có vài nhà buổi sáng thường vắng người. Hôm qua, cô đã bán cho hai nhà. Hôm nay, cô không ghé lại ngay.

Cô đứng ở đầu ngõ, quan sát.

Có người mở cửa muộn.

Có nhà đến gần trưa mới có tiếng bát đũa.

Có nhà rõ ràng là đi làm ca sớm.

An chọn một nhà mới.

Cô gõ cửa rất nhẹ. Một người phụ nữ đứng tuổi mở cửa, ánh mắt cảnh giác thoáng qua khi thấy An.

“Cô ơi,” An nói lễ phép, “cháu vừa đi chợ về, có trứng tươi. Nhà mình có cần không ạ?”

Câu nói giống hệt hôm qua.

Nhưng phản ứng thì khác.

“Bao nhiêu?” Người phụ nữ hỏi.

“Ba hào.” An đáp, đúng giá chợ.

Người phụ nữ nhìn rổ trứng, rồi nhìn An. “Cho cô tám quả.”

An gật đầu, lấy trứng, nhận tiền. Không nói thêm. Cô rời đi ngay sau đó, không đứng lại trò chuyện.

Tiếp theo, An ghé một nhà quen từ hôm qua. Người phụ nữ trẻ mở cửa, thấy An thì cười.

“Hôm nay lại có à?”

“Vâng.” An đáp.

“Cho chị bốn quả.” Người kia nói nhanh.

Chỉ là đúng lúc.

Trên đường về, An đi chậm hơn. Cô không thấy phấn khích. Cũng không thấy lo lắng. Chỉ có một cảm giác rất rõ: mọi thứ đang đi vào quỹ đạo.

Về đến nhà, An đặt rổ tre xuống bếp. Mẹ nhìn thấy thì hỏi:

“Hết rồi à?”

“Dạ.” An đáp. “Con bán giúp mấy nhà.”

Mẹ dừng tay một nhịp. “Họ có nhờ con không?”

“Không ạ.” An lắc đầu. “Con tiện hỏi.”

Mẹ nhìn cô, không nói gì ngay. Một lúc sau, bà chỉ nói:

“Làm gì cũng phải cẩn thận.”

“Vâng.” An đáp.

Câu nói ấy không phải cảnh báo. Nó là ranh giới. Và An hiểu rất rõ ranh giới đó nằm ở đâu.

Buổi trưa, An đi học. Trong lớp, mọi thứ diễn ra bình thường. Nhưng Lan để ý thấy An có vẻ trầm hơn.

“An,” Lan hỏi nhỏ, “cậu có mệt không?”

An lắc đầu. “Không.”

Lan cười. “Dạo này cậu bận thật.”

An không phủ nhận. Cô biết, từ hôm nay, “bận” sẽ dần trở thành một phần trong hình ảnh của mình. Nhưng đó là cái bận im lặng, không ai có thể nắm được toàn bộ.

Tan học, An không về ngay. Cô đi vòng qua khu chợ nhỏ một lần nữa. Không mua gì. Chỉ nhìn người bán trứng, người bán rau, người bán đậu.

Cô để ý thấy:

có sạp bán được đều, dù không đông khách.

có sạp đông người đứng xem, nhưng không bán được bao nhiêu.

Sự khác biệt nằm ở đều đặn, không phải ở ồn ào.

Chiều đến, An về nhà, học bài nghiêm túc. Cô làm xong bài tập, rồi đọc lại những ghi chép nhỏ trong vở nháp. Không có con số lớn, không có kế hoạch dài. Chỉ là những dòng rất ngắn:

– Mười hai → mười sáu

– Hai nhà → ba nhà

– Không hỏi trước → bán được

An gạch dưới dòng cuối.

Buổi tối, khi cả nhà ăn cơm xong, cha hỏi vu vơ:

“Hôm nay con đi đâu mà về muộn?”

“Con đi học về, ghé chợ.” An đáp.

Cha gật đầu, không hỏi thêm. Ông không quan tâm chuyện con gái bán trứng giúp hàng xóm. Với ông, chỉ cần không làm gì quá là được.

Đêm xuống, An ngồi bên bàn học, mở vở ra. Lần này, cô viết kỹ hơn một chút:

Lần thứ hai: thành.

Khác lần đầu ở chỗ — không còn là thử.

Cô đặt bút xuống, tựa lưng vào ghế. Ánh đèn dầu chiếu lên trang giấy, làm chữ viết trông nghiêm túc hơn hẳn.

An biết rất rõ: nếu ngày mai cô không đi chợ, mọi thứ vẫn quay lại như cũ. Nhưng nếu cô đi đều, thì sự đều ấy sẽ tự biến thành thói quen của người khác.

Và khi thói quen hình thành,

không cần rao bán,

cũng sẽ có người đợi.

An gấp vở lại, tắt đèn.

Trong bóng tối, cô không mơ mộng về tiền bạc. Cô chỉ nghĩ đến nhịp đi ngày mai: lấy bao nhiêu trứng, ghé mấy nhà, đi đường nào thì thuận.

Những câu hỏi rất nhỏ.

Nhưng chính chúng sẽ quyết định cô đi được bao xa.

Thập niên 80 không cho phép ai bước nhanh.

Nhưng nó cũng không ngăn cản những người biết đi đều.

Và An — rất rõ ràng — đã bắt đầu đi đều rồi.