Chương 2: Căn Nhà Đất Và Ký Ức Xa Lạ

Căn nhà đất nằm lặng lẽ ở cuối con ngõ nhỏ, nơi mặt đường chưa kịp lát đá, chỉ toàn bùn khô lẫn sỏi vụn. Buổi sáng, nắng chiếu xiên qua hàng tre trước cửa, in bóng loang lổ lên bức tường vôi đã ngả màu. An đứng ở bậu cửa, lặng lẽ quan sát, cảm giác xa lạ vẫn chưa tan hẳn, nhưng đã thôi dồn dập như lúc mới tỉnh.

Căn nhà này nhỏ. Một gian chính, một buồng ngủ, bếp đặt phía sau, mái lợp ngói cũ. Đồ đạc chẳng có gì đáng giá: chiếc tủ gỗ thấp, vài cái ghế con, bàn ăn gỗ đã mòn cạnh. Tất cả đều sạch sẽ, gọn gàng, cho thấy bàn tay người phụ nữ trong nhà chăm chút mỗi ngày.

An bước chậm từng bước, để ký ức trong đầu dẫn đường.

Bên góc nhà, chiếc radio cũ đặt trên kệ cao, dây điện quấn lại cẩn thận. Thứ này là cả gia tài tinh thần của gia đình — mỗi sáng mở loa phát thanh, nghe tin tức, nghe nhạc, nghe cả những khẩu hiệu quen thuộc của thời đại. Dưới kệ là xấp sách giáo khoa được bọc giấy báo cẩn thận, mép giấy đã sờn.

An cúi xuống, lật nhẹ một cuốn.

Toán. Văn. Lý.

Những con chữ quen thuộc đến mức cô gần như bật cười.

Học hành — thứ duy nhất trong cuộc đời trước đây của cô chưa từng phản bội.

Một tiếng ho khẽ vang lên phía sau. An quay đầu, thấy người đàn ông trung niên đang đứng ở cửa, dáng người gầy nhưng rắn rỏi, khuôn mặt sạm nắng. Cha.

“Dậy rồi à?” Ông hỏi, giọng trầm, ít cảm xúc. “Thấy đỡ chưa?”

“Con đỡ rồi.” An đáp.

Ông gật đầu, không hỏi thêm. Thời này, đàn ông ít khi nói lời quan tâm dài dòng. Quan tâm là để đó, làm việc, gánh vác, không cần nói ra.

“Ăn xong thì nghỉ ngơi. Chiều cha đi làm về sớm.” Ông nói xong liền quay đi, bước chân nặng nhưng vững.

An nhìn theo bóng lưng ấy, trong lòng khẽ siết. Ký ức cũ cho cô biết, gia đình này không dư dả, nhưng cũng không đến mức khốn cùng. Cha làm việc đều đặn, mẹ tằn tiện, cả nhà sống dựa vào từng đồng lương ít ỏi. Không ai lười biếng, cũng chẳng ai dám mơ xa.

An quay lại bàn, ngồi xuống, cầm bút chì gọt lại đầu. Trên tờ giấy nháp là những phép tính nguệch ngoạc của chủ nhân cũ — nét chữ cẩn thận nhưng rụt rè, như chính con người cô gái ấy.

An khẽ thở ra.

Cuộc sống này không ưu ái. Nhưng cũng chưa đến mức đóng cửa mọi con đường.

Cô cần thời gian. Cần hiểu rõ từng ngóc ngách của căn nhà, của con người xung quanh, của xã hội này. Vội vàng là tự sát.

Buổi trưa trôi qua trong im lặng. Mẹ bận việc bếp núc, thỉnh thoảng hỏi han vài câu. An trả lời ngắn gọn, vừa đủ. Cô không muốn thể hiện quá khác biệt ngay lúc này. Thay đổi cần có nhịp, nếu không sẽ bị nghi ngờ.

Chiều đến, An mang ghế ra sân, ngồi dưới bóng tre. Hàng xóm đi ngang, có người gật đầu chào, có người liếc nhìn tò mò.

“Con bé An hôm nay trông khác nhỉ?” Một giọng phụ nữ thì thầm.

“Chắc ốm mệt thôi.” Người khác đáp.

An nghe thấy, nhưng không phản ứng. Cô hiểu rất rõ ánh mắt dò xét của làng xóm nhỏ — nơi tin đồn đi nhanh hơn cả gió.

Cô nhìn xuống đôi tay mình. Những ngón tay thon dài, hơi chai nhẹ vì việc nhà, nhưng vẫn đủ linh hoạt. Đây là đôi tay có thể viết, có thể tính toán, cũng có thể buôn bán.

Ký ức tương lai lặng lẽ mở ra từng lớp.

Thập niên 80 rồi sẽ đổi thay. Bao cấp sẽ dần nới lỏng. Chợ sẽ đông hơn. Hàng hóa sẽ phong phú hơn. Người biết nhìn xa sẽ không bị đói.

An không cần phải làm điều gì lớn ngay bây giờ. Cô chỉ cần chuẩn bị.

Tối đến, cả nhà quây quần bên mâm cơm đơn giản: rau luộc, bát canh loãng, đĩa cá kho mặn. An ăn chậm, nghe cha mẹ nói chuyện về công việc, về gạo, về tem phiếu. Những câu chuyện nhỏ, nhưng chính là nhịp sống thật của thời đại này.

“Mai đi học lại cho tử tế.” Cha nói. “Nhà mình không dư, chỉ trông vào học hành của con.”

“Con biết.” An đáp.

Lời nói ấy không chỉ dành cho cha. Nó cũng là lời tự nhắc với chính mình.

Đêm xuống. Đèn tắt sớm để tiết kiệm điện. An nằm trên chiếc giường gỗ cứng, lắng nghe tiếng côn trùng ngoài sân, tiếng gió lùa qua khe cửa. Không còn tiếng xe cộ, không còn ánh đèn thành phố.

Cô cần kỷ luật, kiên nhẫn và thời gian.

Ánh trăng lọt qua khe cửa sổ, rơi lên gương mặt An. Đôi mắt cô mở ra trong bóng tối, bình tĩnh đến lạ.

Ngày mai, cô sẽ bước ra ngoài với một thân phận mới — không còn là cô gái chỉ biết nhẫn nhịn.

Căn nhà đất này là điểm khởi đầu.

Và cô sẽ bước ra khỏi nó, bằng chính đôi chân mình.