Chương 12: Lần Đầu Cất Tiếng Ở Văn Hội (3)

Viết xong, hắn kiểm tra một lượt.

Khuôn thức hoàn chỉnh, luận điểm rõ, luận cứ đầy đủ, quan trọng nhất là - có suy nghĩ độc lập, không theo lời người khác.

Hắn đặt bút, thở ra một hơi dài.

Ngẩng đầu nhìn, những người khác vẫn đang cúi đầu viết. Đỗ Thành Liễn ngồi không xa đã viết xong, đang cầm bài đọc lại. Thấy Đỗ Thành Phỉ nhìn sang, hắn khẽ gật đầu.

Đỗ Thành Phỉ cười đáp.

Một canh giờ hết, thu bài.

Bài được đưa lên cho Lưu Thị lang cùng mấy vị lão nho bình duyệt. Mọi người tạm nghỉ, tụm năm tụm ba nói chuyện.

Đỗ Thành Liễn đi tới: “Viết thế nào?”

“Cố hết sức.” Đỗ Thành Phỉ đáp.

“Ta nhìn con mấy lần,” Đỗ Thành Liễn nói, “hạ bút rất nhanh, ý cũng thuận. Không tệ.”

Đây đã là đánh giá rất cao.

“Đa tạ đại đường huynh.”

“Nhưng,” Đỗ Thành Liễn nhìn hắn, “quan điểm của con... hơi táo bạo. Chất vấn cách hiểu thông thường có thể gây tranh luận.”

Đỗ Thành Phỉ cười: “Đọc sách mà chỉ biết phụ họa thì chẳng bằng không đọc.”

Đỗ Thành Liễn sững ra rồi cười lớn: “Hay! Có tính khí! Đúng người Đỗ gia ta!”

Hắn vỗ vai Đỗ Thành Phỉ, lần này nhẹ hơn nhiều.

V. Xướng họa thơ

Bình duyệt văn cần thời gian, ở giữa sắp xếp xướng họa thơ.

Lưu Thị lang cho người mang “thẻ thơ” tới - loại thẻ tre viết vần hoặc đề, rút trúng gì thì lấy đó làm đề làm thơ.

Thẻ Đỗ Thành Phỉ rút được viết: “Đầu hạ”.

Đề đơn giản, nhưng càng đơn giản càng khó nổi bật.

Hắn trầm ngâm một chút rồi hạ bút:

《Cảm tác đầu hạ》

Bóng biếc phủ sân, ngày mới dài, gió đưa hương sen vượt tường ngoài.

Ve kêu chợt đánh tan tàn mộng, én trở về còn vướng cánh hoa.

Nhàn bên nước biếc đề câu mới, mỏi tựa song trong sửa sách xưa.

Chốn thanh tĩnh nhất nơi nhân thế, một rèm mưa thưa, chiều sinh mát.

Bài thơ viết cảnh đầu hạ nhưng mang ý vị nhàn tĩnh, thanh đạm. Đặc biệt hai câu cuối “Chốn thanh tĩnh nhất nơi nhân thế, một rèm mưa thưa, chiều sinh mát” có hình ảnh rõ, dư vị kéo dài.

Thơ được nộp lên rồi truyền cho mọi người xem.

Có người gật đầu, có người nhỏ giọng bàn luận.

“Bài thơ này... không tệ.” Một lão nho vuốt râu nói, “Thanh tân tự nhiên, không cố chạm trổ, có dư phong Vương Mạnh.”

Vương Mạnh chỉ Vương Duy và Mạnh Hạo Nhiên, hai đại diện của thơ sơn thủy điền viên.

Đây là đánh giá rất cao.

Đỗ Thành Liễn xem thơ rồi lại nhìn Đỗ Thành Phỉ, ánh mắt càng thêm thưởng thức.

Trong lòng Đỗ Thành Phỉ lại nghĩ: bài này thật ra tham khảo vài tiểu phẩm văn Minh Thanh từng đọc ở kiếp trước, rồi thêm một ít cảm nhận của mình. Không tính nguyên sáng hoàn toàn, nhưng đặt ở đây đủ dùng.

VI. Một tiếng khiến người kinh ngạc

Kết quả bình duyệt văn đã có.

Lưu Thị lang cầm mấy bài, đi lên phía trước.

“Hôm nay có khá nhiều bài hay,” ông chậm rãi nói, “lão phu chọn ba bài, cùng mọi người thưởng thức.”

Ông đọc bài đầu tiên, do một lão tú tài viết, đúng quy củ, không có lỗi nhưng cũng chẳng có điểm sáng.

Bài thứ hai do một cử nhân trẻ viết, văn chương hoa mỹ nhưng quan điểm cũ.

Đến bài thứ ba, Lưu Thị lang dừng một chút, nhìn xuống dưới: “Bài này... có chút ý.”

Ông đọc phá đề, thừa đề rồi nhảy thẳng tới một đoạn giữa:

“... Vì thế nói: quân tử không phải không biết lợi, mà biết điều gì nên lấy, điều gì không nên lấy. Tiểu nhân không phải không biết nghĩa, mà biết việc gì nên làm, việc gì không nên làm. Khác biệt ở lòng, ở nơi lòng hướng tới mà thôi...”

Trong sân yên lặng.

Đoạn luận này phá vỡ sự đối lập hai đầu hoặc thế này hoặc thế kia, đưa ra cách hiểu gần với nhân tính hơn.

Lưu Thị lang đọc tiếp. Đến phần nói về “giáo hóa” và “chế độ”, đã có người gật đầu.

Đọc xong.

Lưu Thị lang hỏi: “Tác giả bài này là Đỗ Thành Phỉ, là vị nào?”

Ánh mắt mọi người lập tức đồng loạt nhìn về Đỗ Thành Phỉ.

Đỗ Thành Phỉ đứng dậy hành lễ: “Vãn sinh ở đây.”

Lưu Thị lang đánh giá hắn, trong mắt lộ vẻ tán thưởng: “Tuổi trẻ có tài. Quan điểm mới, lập luận chặt, đáng quý hơn nữa là - có lòng giúp đời. Hậu sinh khả úy.”

Lời vừa ra, trong sân xôn xao.

Lưu Thị lang là quan lớn đã trí sĩ, tiền bối văn đàn. Có thể được ông khen một câu “hậu sinh khả úy” là vinh dự biết bao người đọc sách cầu không được.

Đỗ Hoài ngồi đó, sững sờ.

Ông biết con trai tiến bộ, nhưng không ngờ... tiến bộ đến thế.

Đỗ Thành Liễn nhìn Đỗ Thành Phỉ rồi cười. Nụ cười ấy có vui mừng, có tự hào - như thể Đỗ Thành Phỉ đã làm hắn nở mày nở mặt.

Ánh mắt những người khác nhìn Đỗ Thành Phỉ đều thay đổi.

Từ hờ hững, xem xét ban đầu, thành kinh ngạc, tán thưởng và tò mò.

“Đỗ huynh, lệnh lang không đơn giản.” Có người nói với Đỗ Hoài.

Đỗ Hoài hoàn hồn, vội khiêm tốn: “Đâu có, đâu có, tiểu nhi may mắn thôi.”

Nhưng khóe miệng đã không nén được cong lên.

Thời gian tiếp theo, Đỗ Thành Phỉ trở thành tiêu điểm.

Có người tới bàn luận quan điểm trong bài, có người tới hỏi kỹ thuật làm thơ, còn có người đơn thuần muốn làm quen.

Đỗ Thành Phỉ không kiêu không hèn, hỏi gì đáp nấy. Lời nói mạch lạc, dẫn kinh viện điển, thái độ khiêm tốn nhưng không thấp mình.

Một vòng xuống, hắn kết giao được vài “người bạn”.

Có học sinh hàn môn gia cảnh nghèo nhưng tài hoa, có công tử thế gia xuất thân tốt mà tính phóng khoáng, còn có vài người đồng tuổi cũng là thứ tử như hắn, gặp nhau có cảm giác đồng cảm.

Đỗ Thành Liễn luôn ở gần hắn, thỉnh thoảng chen vài câu, vô hình trung chống lưng cho hắn.

Văn hội kết thúc, mọi người tản đi.

Đỗ Thành Phỉ và Đỗ Hoài đi ra ngoài, Đỗ Thành Liễn theo lên.

“Nhị thúc, cháu tiễn hai người.” Hắn nói.

Trên xe ngựa, Đỗ Hoài nhìn con trai, rất lâu không nói.

“Phụ thân?” Đỗ Thành Phỉ khẽ gọi.

Đỗ Hoài hoàn hồn, thở dài một tiếng: “Con... rất tốt.”

Chỉ hai chữ nhưng nặng như nghìn cân.

“Con sẽ tiếp tục cố gắng.” Đỗ Thành Phỉ nói.

Đỗ Thành Liễn ngồi bên cười: “Nhị thúc, Thành Phỉ là ngọc thô. Mài giũa cho tốt, nhất định thành tài lớn.”

Đỗ Hoài gật đầu, trong mắt có ánh sáng.

Đó là ánh sáng khi nhìn thấy hy vọng.

VII. Dư âm sau khi về phủ

Trở về Đỗ phủ, tin đã truyền khắp.

Đỗ Thành Phỉ được Lưu Thị lang khen ở văn hội, bài thơ được tán “có dư phong Vương Mạnh”, bài văn quan điểm mới mẻ khiến người suy nghĩ - những chuyện này như mọc cánh bay khắp phủ.

Triệu di nương là người đầu tiên lao tới, kéo con trai vừa khóc vừa cười.

Mắt Bích Đào sáng lấp lánh, còn vui hơn chính mình được khen.

Tối đó Đỗ Hoài gọi Đỗ Thành Phỉ vào thư phòng, nói chuyện nửa canh giờ - ý chính là “đọc sách cho tốt, vi phụ coi trọng con”.

Đỗ Thành Phỉ trở về Tây Khóa Viện, ngồi trước bàn nhìn đầy phòng quà thưởng, bỗng cười.

Cười rất thoải mái.

Cảm giác này giống hệt kiếp trước - hắn thức đêm viết xong luận án tiến sĩ, bảo vệ thành công, giáo viên hướng dẫn vỗ vai nói “không tệ”.

Đó là cảm giác thành tựu khi dựa vào nỗ lực của chính mình giành lấy sự công nhận.

Tuy lần này là xuyên không, là “gian lận” vì dùng kiến thức kiếp trước, nhưng niềm vui “ta làm được rồi” vẫn giống nhau.

Hắn trải giấy, cầm bút viết:

“Đường còn dài và xa, ta sẽ trên dưới tìm cầu.”

Chữ vẫn chưa đủ đẹp, nhưng từng nét từng nét đều viết rất nghiêm túc.

Đêm đã sâu, trăng đang sáng.

Con đường của thiếu niên mới vừa bắt đầu.