Hàn Môn Chi Sĩ [ Khoa Cử ] Chương 8: Nhị Thúc Lại Đến Cửa

Liễu Hạ là người cuối cùng nộp bài trong học đường.

Vừa nộp xong, hắn liền mở cuốn “Tứ thư chương cú tập chú” ra đọc. Đây là sách do Chu Hy soạn, sắp xếp thứ tự là: “Đại học”, kế đến là “Luận ngữ” và “Mạnh tử”, cuối cùng là “Trung dung”. Toàn bộ quyển sách phải nói là khá… tẻ nhạt.

Tuy nhiên, Liễu Hạ còn có một quyển “Tứ thư đại toàn”, là sách được biên soạn thời Vĩnh Lạc (nhà Minh) bởi Hồ Quảng cùng các học giả khác, chuyên chọn những đoạn văn giải nghĩa Tứ Thư của các bậc tiền nhân. Liễu Hạ đem hai bản đối chiếu mà đọc, lại cảm thấy rất thú vị.

Lúc này Tôn phu tử đang chấm bài thi tháng của đám học đồng, trong học đường yên tĩnh đến mức có thể nghe thấy tiếng gió qua lá, đúng là cơ hội đọc sách tuyệt hảo.

Liễu Hạ đọc nhanh, nhớ cũng nhanh. Vấn đề duy nhất bây giờ là…

Hắn phải làm sao chuyển từ “hiểu nghĩa” sang “phá đề làm bài” được?

Thông Tế xã học hiển nhiên chỉ đảm nhiệm vai trò khai tâm nhập môn, Tôn phu tử giảng bài thường dừng ở mức tương đối dễ hiểu, cũng không có ý định giảng sâu hơn. Nếu Liễu Hạ muốn tiến xa, e là hắn phải tìm một lão sư chuyên về khoa cử mới được.

Thật ra hắn không phải hôm nay mới nghĩ đến chuyện này.

Nghe Kỷ Văn Tuyển kể, Tôn phu tử sẽ dạy Tứ Thư cho những học đồng đã học xong sơ học, nhưng cũng chỉ dừng lại ở mặc nghĩa, không giảng thời văn.

Hiện giờ Liễu Hạ đã thuộc lòng Tứ Thư, thêm một thời gian nữa là có thể hiểu hết phần mặc nghĩa.

Không phải hắn nhất định muốn rời khỏi Thông Tế xã học nhưng rõ ràng con đường tương lai chắc chắn cần đến một vị thầy thật sự.

Ở đời sau, người ta chê bai khoa cử rất nhiều. Lại thêm những tác phẩm như “Phạm Tiến trung cử” khiến người ta càng nghĩ sĩ tử thời xưa chỉ biết học vẹt, ngồi lẩm nhẩm như gà gật. Nhưng đến khi thật sự bắt tay vào học, Liễu Hạ mới nhận ra: khoa cử còn khó hơn tưởng tượng rất nhiều.

Chỉ riêng việc làm thời văn thôi, nếu không có thầy dạy, thì rất khó mà nhập môn nổi. Bởi vậy mà ở thời Minh, đại đa số sĩ tử đều xuất thân từ nhà giàu. Trường hợp người nghèo thi đậu ngày càng ít dần, nhất là từ trung kỳ đến hậu kỳ Minh triều.

Ngoài ra, trong suốt thời Minh, nội dung khoa cử không hề thay đổi.

Hương thí và Hội thí được tổ chức ba năm một lần, để lại vô số “Hương thí lục” và “Hội thí lục”.

Nhà Liễu Hạ còn giữ một bản “Đại đề văn phủ”, trong đó chỉ một câu phá đề mà có đến hàng trăm bài mẫu.

Vừa không được sao chép tiền nhân, lại phải thể hiện được tư duy riêng, vượt lên trong hàng nghìn thí sinh, độ khó của khoa cử phải nói là vượt xa kỳ thi đại học ở đời sau.

Liễu Hạ chỉ có thể than thở một câu:

“Đọc sách, đúng là gian nan quá đỗi.”

Thật ra hắn không cần một danh sư để dạy kèm sát sao, nhưng hắn nghĩ…

Khi bắt đầu học thời văn, ít ra cũng cần một người thầy dẫn đường, để đỡ tốn công tốn sức mà đi sai đường.

…

Đến chập tối, Tôn phu tử vẫn chưa chấm xong hết bài thi tháng.

Xếp hạng, e là phải đợi đến ngày mai.

Liễu Hạ cất sách, cùng Kỷ Văn Tuyển rời khỏi học đường.

“Trời chẳng biết chiều lòng người gì cả, sao lại không mưa một trận cho rồi!”

Vừa bước ra khỏi xã học, Kỷ Văn Tuyển liền than thở.

Liễu Hạ quay sang nhìn hắn đầy tò mò.

Kỷ Văn Tuyển thở dài:

“Ngày mai ta bị cảm gió, nhất định không thể đến xã học học được đâu.”

Liễu Hạ: “...Ngươi có thể lấy một cây sắt to, giáng thật mạnh vào chỗ này, đảm bảo nghỉ được nửa năm.” — hắn chỉ vào đầu gối.

“Ngươi không ác thì ai ác.” — lần này đến lượt Kỷ Văn Tuyển cạn lời.

Hai người chia tay nhau ở ranh giới giữa hai thôn.

Liễu Hạ về đến cổng nhà thì nghe trong sân có tiếng cãi cọ ầm ĩ.

Chỉ nghe một lúc, hắn đã đoán ngay ra, chắc chắn là Nhị thẩm lại đến gây chuyện với mẫu thân hắn rồi.

Liễu Hạ đẩy cửa bước vào, âm thanh trong sân liền vang lên rõ ràng hơn.

“Lúc cha mất, từng dặn ca ca chia đôi cho ta bốn mươi sáu lượng bạc. Ca ca bảo ta còn nhỏ, để ca giữ hộ, nhưng từ đó đến nay, chưa từng thấy bạc đâu cả…”— giọng nói ấy, chính là của Nhị thúc hắn.

Từ sau lần trước bị Liễu Hạ đuổi thẳng ra cửa, Nhị thúc không còn dám tới đòi tiền trắng trợn nữa. Nhưng Nhị thẩm thì vẫn thừa lúc Liễu Hạ đi vắng mà lảng vảng đến nhà: nào là bảo nước nóng không đủ, nào là đến mượn vài cái bát cái chậu…

Kỷ nương tử vốn mềm mỏng không nỡ cãi vã nên thường nhẫn nhịn cho qua.

Nhưng lần này, không biết hai người đó lại đang lôi chuyện năm nào ra mà nói.

Liễu Hạ căn bản không tin phụ thân hắn thật sự để lại bạc cho Nhị thúc.

Hắn bước vào sân, tiện tay khóa cửa cổng lại.

Lúc này Nhị thúc, Nhị thẩm mới nhận ra Liễu Hạ đã vào trong.

Dạo gần đây, vóc dáng của Liễu Hạ cao lên không ít, giọng nói cũng trầm hơn. Hai người họ đã một thời gian không gặp hắn, bỗng dưng thấy người đứng sau lưng, không khỏi giật mình.

“Hạ ca nhi đi học về rồi à?”

“Nhị thúc, Nhị thẩm khỏe ạ.”

Liễu Hạ cất sách, rồi đứng sau lưng Kỷ nương tử:

“Nhị thúc nhị thẩm đang nói chuyện bạc gì thế? Cho con nghe thử xem?”

“Chuyện tiền nong, một đứa con nít như ngươi biết gì chứ?” — Liễu Nghĩa lập tức nạt một câu.

Nhưng vừa nghĩ đến chuyện cách đây không lâu, mình từng bị Liễu Hạ dùng Đại Minh luật ra áp chế, giọng ông ta cũng thấp hẳn xuống, không còn cứng rắn như trước.

“Nhị thúc nói thế là sai rồi. Phụ thân con đã mất, hiện giờ con là chủ trong nhà, mọi chuyện trong nhà con đều có quyền được hỏi.”

Liễu Hạ kéo một cái ghế ra, mời mẫu thân ngồi xuống:

“Mẫu thân đã mệt cả ngày rồi, ngồi nghỉ một lát đi.”

“Con đọc sách cả ngày mới là vất vả.” — Kỷ nương tử lắc đầu, nhưng ánh mắt khi nhìn con trai thì đầy dịu dàng.

Khi ánh mắt ấy chuyển sang nhìn Liễu Nghĩa lại không còn chút gì mềm mỏng như mấy tháng trước.

Hai tháng qua, Kỷ nương tử tận mắt chứng kiến Liễu Hạ mỗi ngày cắm cúi học đến tận khuya. Dù học đường có lúc nghỉ, hắn vẫn ôm sách mà đọc không ngơi. Đặc biệt là mấy ngày trước, hắn còn nhận việc sao chép sách thuê, nói thì nhẹ nhàng, nhưng bà thấy những xấp giấy trải đầy trên bàn, mới hiểu con mình đã khổ cực đến thế nào.

Vậy mà, cũng chỉ được chín trăm văn thôi.

Con mình vì chín trăm văn bạc mà vất vả mấy ngày trời…

Còn Liễu Nghĩa, vừa mở miệng đã đòi hai mươi ba lượng.

Trên đời này làm gì có chuyện lại dễ dàng như thế?

Kỷ nương tử cũng không hề lùi bước, chỉ chăm chú nhìn nhị thúc mà hỏi:

“Nhị thúc, ngươi nói hai mươi ba lượng ấy, có chứng cứ gì không?”

“Đó là cha ta khi còn sống đã dặn dò riêng ta và ca ca.”

“Đã không có giấy trắng mực đen, lại chẳng có ai làm chứng, ai mà tin số bạc đó là có thật hay không mà đưa cho ngươi hai mươi ba lượng? Hơn nữa, trong nhà vốn cũng chẳng có ngần ấy bạc.”

“Tẩu tử, ca ca ta xưa nay hiếu thuận, khi còn sống cũng luôn chăm lo cho đứa em trai này. Giờ ca ca đã đi rồi, tẩu tử liền coi ta như người ngoài sao?” – Liễu Nghĩa ngược lại còn trách móc Kỷ nương tử, “Ca ca đi sớm quá, khi ca ca còn ở đây, tẩu tử lúc nào cũng rượu ngon thịt béo khoản đãi. Nay ca ca mất rồi, chỉ còn nồi lạnh bếp nguội cùng vẻ mặt lạnh nhạt của tẩu tử, thật khiến người ta lạnh lòng.”

“Xưa có câu ‘ca tốt không bằng tẩu tốt’, nhưng xem ra, đương gia của ta đúng là không có cái phúc đó rồi…”

Nhị thúc và nhị thẩm cứ thế một người xướng, một người họa. Dù tính tình Kỷ nương tử vốn hiền hòa, lúc này cũng bị chọc giận.

“Nhị thúc, cảnh ngộ trong nhà ta hiện giờ ngươi không rõ sao? Hạ ca nhi còn phải đi học, ngươi không chứng cứ gì mà mở miệng đòi hai mươi ba lượng, lại còn nói ta để ngươi lạnh lòng?” – hơi thở của Kỷ nương tử dồn dập – “Ca ca ngươi với ta, từ bao giờ đã bạc đãi ngươi?”

“Hai mươi ba lượng này, khi ca ca ngươi còn sống chưa từng nói với ta nhưng sổ sách trong nhà, ta đều có ghi chép rõ ràng. Nói nào là lạnh mặt, nào là lạnh lòng? Hôm nay, chính ngươi mới khiến ta lạnh lòng đây!”

Kỷ nương tử giận dữ đứng bật dậy làm Liễu Nghĩa thoáng hoảng sợ. Hắn biết Kỷ nương tử đã nhiều năm nhưng chưa bao giờ thấy bà nổi giận như thế. Bà lập tức vào nhà, sau một trận tiếng cửa va đập vang lên, lại trở ra sân, sắc mặt vẫn đầy giận dữ:

“Hai mươi ba lượng ngươi chẳng có bằng chứng nhưng bạc mà ca ca ngươi đã vì ngươi tiêu phí thì chứng cứ đều ở đây cả.”

“Ngươi đi tửu lâu Hoài Xuân uống rượu nợ ba lượng rưỡi.”

“Ngươi đến hiệu thuốc Hồi Xuân Phường mua thuốc cho ca ngươi, đơn thuốc chỉ thu một trăm tám mươi văn nhưng ngươi lại lấy đi một lượng bạc.”

“Năm Canh Thìn, ca ngươi nhờ người sắp xếp cho ngươi công việc ở lương điếm, ngươi lại lén bán gạo cho người ngoài. Ca ngươi phải bỏ ra năm lượng bạc mới giúp ngươi thoát tội.”

“Ngươi nuôi chó hoang, để chúng cắn chết ba con gà của Trương lý trưởng ở thôn Cổ Động, phải bồi thường hai trăm văn.”

“……”

Lúc này, Kỷ nương tử khí thế mười phần kể ra từng việc như đang đọc thực đơn. Liễu Hạ nghe mà cũng phải mở rộng tầm mắt. Thật sự, phụ thân hắn như vậy mà còn không tính là “phù đệ ma”, thì trên đời này chẳng còn ai đáng gọi là phù đệ ma nữa.

[phù đệ ma: người chị/em hy sinh quá mức cho em trai]

Kỷ nương tử uống một ngụm trà, đang định kể tiếp, thì nghe Liễu Hạ ở bên xen vào:

“Nương, tổng cộng là bốn mươi chín lượng bảy mươi văn bạc.”

“Con ta ngoan, tính toán cũng tiến bộ nhiều rồi.”

“Đều là chuyện cũ, tẩu tử nhắc lại làm gì?” – chưa đợi nhị thúc mở miệng, nhị thẩm đã chen lời.

“Trong lúc ta nói, đến lượt ngươi xen vào sao?” – Kỷ nương tử mặt lạnh, trực tiếp quát nhị thẩm – “Chu thị, từ khi ngươi bước vào cửa, chưa từng có chút tôn kính nào với huynh tẩu. Năm kia cha ngươi lâm bệnh, cũng là bạc của cha Hạ ca nhi bỏ ra. Không mong ngươi ghi nhớ ơn nghĩa, nhưng đạo lý làm người, chẳng lẽ ngươi cũng không hiểu?”

Kỷ nương tử tiếp tục liệt kê từng món, còn Liễu Hạ thì vô cùng “góp gió” mà giúp mẹ tính sổ. Không tính thì không sao, tính ra mới giật mình, chỉ trong mấy năm, Liễu Tín đã tiêu cho Liễu Nghĩa hơn một trăm lượng bạc, mà những thứ hắn làm thì... trừ chính sự ra, việc gì cũng nhúng tay vào.

Hắn dắt chó đi cắn gà nhà người ta, rồi lại bị chó cắn ngược.

Hắn đi uống rượu quỵt tiền, còn đánh bạc tới mức bị lột sạch cả quần áo chỉ còn độc cái áo lót.

Hắn thấy ngựa chạy thì không yên phải chạy theo vỗ đít ngựa một phát, kết quả là con ngựa hất tung mấy cái sạp bán hàng, cuối cùng Liễu Tín lại phải bồi thường.

Kỷ nương tử giận đến mức bật cười: “Ngươi nói cũng đúng, huynh ngươi đã mất, ta đây làm tẩu tử đúng là tiếp đãi không chu đáo. Đã vậy thì chẳng cần che giấu gì nữa, những chuyện ngươi làm, ta sẽ để các vị tộc lão cùng tới nghe cho rõ ràng.”

“Nương, đừng tức giận.” Liễu Hạ nhẹ nhàng vỗ lưng trấn an Kỷ nương tử, “Không đáng đâu.”

Liễu Nghĩa vẫn không biết xấu hổ, cứng miệng đáp: “Huynh trưởng là tự nguyện.”

Quả thật, câu nói ‘người không biết xấu hổ là vô địch thiên hạ’ không phải nói ngoa. Liễu Hạ tận mắt chứng kiến, chỉ cảm thấy quá đỗi ngán ngẩm.

Dù chưa từng gặp mặt cha nhưng nghĩ đến những việc cha đã làm vì người thúc này, Liễu Hạ vẫn thấy thay cha mà cảm thấy không cam lòng. Còn Kỷ nương tử, phu thê ân ái bao năm, giờ nhìn thấy tấm chân tình của trượng phu đối với đệ đệ lại bị đối phương phủi sạch chỉ bằng mấy chữ "tự nguyện", lòng bà càng thêm nghẹn ngào, đau lòng không kể xiết.

“Nương, đừng giận mà.” Liễu Hạ đỡ Kỷ nương tử dậy, dịu giọng, “Nếu phải mời tộc lão, mời lý chính, thì con nguyện thay nương đi một chuyến.”

Nói rồi, Liễu Hạ lập tức đứng dậy, chân tay nhanh nhẹn, chỉ chớp mắt đã ra tới gần cổng viện. Thấy vậy, Liễu Nghĩa cuống lên, vội gọi:

“Hạ ca nhi, đứng lại!”

“Nhị thúc, con có thể không đi,” Liễu Hạ xoay người, khẽ cười, “Nhưng số tiền kia...”

“Ta... ta nhớ nhầm rồi, hai mươi ba lượng là ta nhớ nhầm!” Liễu Nghĩa cười gượng hai tiếng, đổi giọng rất nhanh.

Nhưng nhị thẩm thì không chịu buông tha, lập tức véo mạnh vào hông Liễu Nghĩa một cái thật đau.

“Cha con đã tiêu bao nhiêu tiền cho thúc, thúc định tính thế nào? Thúc nói tổ phụ có để bạc lại, đã vậy thì cha con thay thúc chi bao nhiêu, thúc cũng phải trả lại chứ?”

“Ca ca mất rồi, bây giờ tính toán thì chẳng phải là tẩu tử muốn sao thì là vậy à? Ta không phục!” Liễu Nghĩa hếch cằm, dáng vẻ như muốn nói “các ngươi làm gì được ta”.

“Vậy thì đơn giản thôi.” Liễu Hạ mỉm cười, “Dựa theo những gì ghi chép, những chuyện nhị thúc phạm phải đủ để ngồi tù vài ngày. Nếu sau này thúc lại dám đến tìm nương con đòi tiền, thì những việc đó, con sẽ công khai toàn bộ. Đến lúc đó, để tộc lão, lý chính, giáp trưởng… cùng tới xem thử.”

“Làm gì có chuyện chất tử lại uy hiếp thúc thúc chứ?” Liễu Nghĩa trừng mắt với Liễu Hạ.

“Con không hề muốn đưa thúc đi ngồi tù nhưng nhị thúc đừng quên, cha con đã mất, thúc vẫn phải đi lao dịch, mà tới lúc phải đi lao dịch, giáp trưởng, lý chính thường chọn mấy người có tiếng xấu trong thôn đi trước gánh việc nặng...”

Liễu Hạ hơi nghiêng đầu, ánh mắt sâu xa:

“Thúc cũng nên nghĩ cho Lễ ca nhi một chút đi.”

≧◔◡◔≦

------------------------------

Lời nhắn từ Toidoc:

Có những người như những cuốn tiểu thuyết kinh điển, càng đọc càng thấy hay, càng ở gần càng thấy trân trọng. Đừng vội vã, trang hay nhất thường nằm ở phía sau.

Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại