GIA ĐÌNH TÁI TỔ TRONG HẺM NHỎ ( NHỮNG NĂM 60) Chương 7

Dịch giả: ❣️❣️ Lãnh Nguyệt Hoa Sương ❣️❣️

Tuốt sạch lớp hạt cơ bên trong phần lõi rối rắm như mê cung, Giang Tiểu Nga tiện tay rửa trôi dị vật bám dính, rồi thuận tay tháo luôn bánh răng bên cạnh, xoay người nghiêng theo khung máy:

“Có ai vào với tôi một lượt tháo luôn cái động cơ này ra không?”

“Em em em em!”

La Lãng – người nãy giờ cứ bị đẩy ra ngoài, lần này cuối cùng cũng phản ứng kịp, giơ tay sốt sắng nhất.

Chỉ tiếc, nhanh tay chưa chắc đã được việc.

Lưỡng lự liếc nhìn, La Lãng hất cằm:

“Cao như chị, vô được hả? Mấy chỗ này phải để em.”

Cậu đúng là người duy nhất thích hợp nhất.

Tuy nhỏ tuổi nhất, nhưng cũng là đứa gầy tong teo nhất. Không phải không đi học, mà là ăn chẳng đủ no, lấy đâu ra sức vóc? Người ta thương tình giúp đóng học phí thì cũng chẳng thể lo luôn cả chuyện cơm nước.

Trường lại cách đại đội xa, mỗi tháng cậu còn phải ở trọ, toàn bộ chi phí đều là trong nhà cắt từ từng đồng bạc cắc ra mà gửi lên. Nhiều khi đói bụng đến mức cồn cào, nhưng La Lãng vẫn thấy biết ơn.

Chỉ cần chịu đựng nốt học kỳ này thôi, cậu sẽ được theo sư phụ học nghề. Dù ban đầu chỉ là thợ thời vụ làm hơn chục đồng, nhưng còn hơn là ở lại đội sản xuất kiếm công điểm.

Tới lúc đó, không chỉ có thể tự nuôi sống bản thân, còn có thể để dành ít tiền gửi về cho ba mẹ, biếu sư phụ, thậm chí mua ít bánh kẹo cho mấy đứa nhỏ trong nhà.

La Lãng sinh ra đã là người lạc quan.

Cậu luồn người chui vào dưới máy, vừa làm vừa cười toe:

“Còn may sáng ăn có chút xíu, chứ ăn no tí là chẳng chui nổi vô đây rồi.”

“Tiểu Lãng, em nghiêng qua phải chút, bên này chị nhìn không rõ.”

Tiền Gia Thụ từ bên trên nhô đầu xuống, mắt không rời cái khoang bánh răng:

“Phải dựa theo trình tự tháo dỡ để vẽ lại bản đồ, tới lúc lắp lại mới không bị rối.”

Tiếc là bên trong chật quá, anh không thể vào hẳn để thao tác, chỉ dựng giá ở một bên mà dòm xuống. May sao lúc bánh răng được tháo ra rồi thì vừa khéo lộ ra vị trí của động cơ.

“Khoan đã, để tôi đổi tư thế.”

“Cậu giữ phía trên, cái này trông nặng lắm, đừng có buông tay.”

Giang Tiểu Nga chống tay trái lên phần động cơ, tay phải cẩn thận xoay từng con ốc. Cô và La Lãng đã hợp tác không phải một hai lần, đôi bên cũng có phần ăn ý.

Chờ tháo được mười mấy con ốc, cả hai mới cùng nhau nhẹ nhàng nhấc cái ‘đại gia’ ấy xuống đất. Người bên ngoài đỡ lấy, từ từ chuyển ra ngoài.

“Bự thật!”

Lư Thuyên rốt cuộc cũng được chạm tay, như được vuốt ve báu vật, thích thú sờ lên lớp vỏ ngoài:

“Đồng nguyên chất đấy, chắc nặng phải hơn chục ký quá!”

“Để tôi coi thử.”

“Chà, đúng là hàng khủng!”

Trong khi mấy người bên này còn đang suýt xoa, bên kia Phạm Tứ thì đứng không yên, hốt hoảng:

“Lư lão sư, có chắc là không sao không? Phải tháo tung như vậy luôn hả? Rửa sạch dị vật là được rồi, cần gì phải phá tung cả ruột máy ra? Ối trời ơi, đừng tháo nữa, tháo nữa là mệt chuyện lớn đó!”

Lư Chí Vĩ đập tay lên ngực cam đoan:

“Không sao đâu. Mấy đứa tháo được thì cũng lắp lại y như cũ thôi. Với lại không tháo ra thì làm sao biết được bên trong có vấn đề gì? Cậu nhìn đống cặn kia xem, không tháo làm sao rửa sạch được?”

Phạm Tứ vẫn còn mù mờ:

“Vậy là thật hả?”

“Thật! Tin tôi đi, không sai đâu.”

Mấy học trò bên cạnh nghe sư phụ lừa trắng trợn mà cười suýt nghẹn. Hồi xưa bọn họ cũng được ông dạy kiểu y chang.

Gặp món gì lạ lạ, ông đều mở ra cho bọn họ tự tay đụng vào. Không làm thì sao biết được?

Mà lạ một cái, đồ đệ tháo banh nóc ra mà không lắp lại được, sư phụ chỉ cần liếc qua là lắp ngon lành như chưa từng tháo. Thậm chí còn chữa được mấy lỗi lặt vặt như kẹt, kêu…

Cũng vì thế mà dù ông không có một bên tay, vẫn có người tranh nhau mời về.

Chu Quang Sáng nghĩ tới đây mà thấy chua xót. Nếu năm đó sư phụ không gặp chuyện, giờ này phải còn giỏi hơn nữa, đâu đến mức chỉ có thể mang đám học trò đi chạy khắp nơi, lại còn bị người ta nghi ngờ.

Dưới bàn tay đầy kinh nghiệm và lời hứa “không có gì đâu” của ông, Phạm Tứ đành cắn răng nhìn bảo bối của công xã bị tháo sạch sẽ, bày ra từng linh kiện nằm la liệt.

“Động cơ, bánh răng, trục, dây kéo, lò xo…”

Tiền Gia Thụ vừa kiểm từng món vừa quay sang hỏi:

“Cái thước đâu rồi? Chu Châu, lại đây phụ đo mấy linh kiện này.”

Một bên đo đạc, một bên kiểm tra kỹ càng.

“Dây kéo bị nhão rồi, tạm dùng được nhưng chắc một hai năm nữa là bung.”

“Bánh răng hơi lệch, La Lãng, lấy búa gõ lại giúp chị.”

“Động cơ thì có vẻ ổn… Không được, cái lớp đồng xanh trên mặt nhìn chướng mắt quá, ai có búi dây thép cho tôi đánh bóng cái coi.”

Không chỉ riêng động cơ, cả phần vỏ máy cũng được đánh sáng bóng.

Ban đầu nhìn như máy cũ bốn năm, giờ thì gần như mới toanh.

Phạm Tứ đứng bên, lòng cũng an tâm đôi phần.

Đám trẻ này nhìn thì nhỏ tuổi, mà ra dáng lắm. Từng người làm việc nghiêm túc, nhanh nhẹn, không chút lúng túng.

Biết đâu… tụi nhỏ làm được thật?

Cũng vì lo liệu chu toàn, ông Lư còn cho người vẽ sơ đồ tháo lắp từng bước một. Vì cấu trúc máy quá rối, vẽ ra sẽ dễ làm theo hơn là nhớ trong đầu.

Tiền Gia Thụ lại có tài vẽ. Đường nét tinh tế, còn ghi rõ từng kích cỡ linh kiện.

Giang Tiểu Nga nhìn mà thèm:

“Cậu cho tôi mượn bản vẽ này chép lại được không?”

Không chỉ để lắp máy, bản này còn giúp nắm được toàn bộ kết cấu.

“Cậu đưa tôi cuốn sổ tay đi, tôi vẽ lại bản mới cho.”

Rõ là Tiền Gia Thụ cũng đang thèm cuốn sổ tay của cô.

“Nhưng tôi hứa cho Chu Châu mượn rồi.”

“Không sao, cậu ta xem xong đưa lại cho tôi là được.”

“Vậy thì được!”

Cô đồng ý ngay, bởi tự biết mình không vẽ lại đẹp bằng Tiền Gia Thụ.

“Đừng có lề mề nữa, gắn lại rồi thử máy đi.”

Ông Lư lên tiếng thúc giục. Mọi người cũng đã nắm rõ hết, tranh thủ gắn lại để còn đi ăn trưa.

Lắp ráp nhanh hơn tháo, vừa làm vừa chỉnh từng bánh răng sao cho khớp, cũng tiện kiểm tra và xử lý mấy lỗi nhỏ.

Chừng nửa tiếng sau, toàn bộ phần trống được lấp đầy, Giang Tiểu Nga vặn chặt con ốc cuối cùng, vỗ nhẹ lên vỏ máy:

“Xong rồi.”

“Ổn không? Chạy được chưa? Khởi động thử đi?”

“Thử xem sao.”

Vừa dứt lời, La Lãng đã nhanh tay bật nguồn.

Chưa đến mấy giây, âm thanh “ong ong ong” vang lên, máy hoạt động trơn tru.

Phạm Tứ như được cứu rỗi, mừng quýnh:

“Trời ơi, chạy được rồi! Mấy đồng chí giỏi quá, cảm ơn các cô cậu nhiều lắm! Đây là bảo bối của công xã đó, mà lỡ hư trong tay tôi thì không biết ăn nói ra sao với người ta nữa… Cô đây là đồng chí Giang đúng không? Quả thật lợi hại quá đi!”

Lúc đầu thấy có một cô học sinh đi theo, ông còn tưởng chỉ để cho đủ số. Ai dè lại là người làm nhiều nhất.

“Cũng tạm thôi.”

Giang Tiểu Nga cười nhẹ, “Thầy Lư mới là người giỏi, chưa cần ra tay đã nhìn ra chỗ hỏng rồi.”

Linh kiện không bị chỉnh sửa gì nhiều, vấn đề y như lời Lư Thuyên nói từ đầu – chỉ là vài chi tiết bị lỏng, dị vật lọt vào gây kẹt.

Chỉ cần vệ sinh và siết lại là ổn.

Nghe khen mà khóe miệng Lư Thuyên khẽ giật giật.

Suốt buổi sáng có làm gì đâu, chỉ đứng nhìn mà bị kêu là “lợi hại”.

“Giỏi hết, ai cũng giỏi.”

Phạm Tứ không ngừng gật đầu. Chỉ cần máy chạy là tốt rồi, ai giỏi cũng được!

“Chị Giang.”

La Lãng làm mặt xấu, nhỏ giọng trêu:

“Chị khiêm tốn ghê ha.”

Giang Tiểu Nga khẽ nhướng mày.

Giỏi hay không không phải cứ nói miệng là được. Dù có khiêm tốn mấy, năng lực của cô đâu cần giấu.

Mọi người đều thấy, chẳng ai mù.

“Đây là tiền sửa chữa, thầy nhận giùm.”

Phạm Tứ rút phong bì đưa qua, rồi niềm nở mời:

“Trưa rồi, hay mọi người ở lại dùng bữa với công xã luôn, để tôi tiếp đón cho chu đáo.”

“Không được, lát nữa bọn tôi còn có việc.”

Lư Chí Vĩ nhận lấy phong bì nhưng không có ý ở lại ăn, lịch trình còn đang bận.

“Được rồi được rồi, mọi người đi chậm chút.” Phạm Tứ vừa tiễn người vừa khách khí cười nói, “Thiệt tình phải cảm ơn mọi người. Về sau chúng ta không dám làm ẩu nữa đâu, vẫn là phải cho người canh giữ mà khiêng lương thực lên cho đàng hoàng, đỡ phải có ai đó lén bỏ đồ lạ vào.”

Lần trước vì muốn bớt việc mà náo loạn to một trận, dọa ông sợ muốn chết.

“Nếu muốn yên tâm hơn, thật ra mọi người có thể giăng một tấm lưới ngay trên hầm đựng lương thực.”

“Giăng lưới?”

Giang Tiểu Nga gật đầu, giọng rõ ràng: “Giữ khoảng cách hơi xa một chút, có thể để lương thực rơi xuống mà vẫn chặn được dị vật.”

Phạm Tứ nghe vậy thì trầm ngâm suy nghĩ, rồi bỗng vỗ đùi đánh ‘bốp’ một cái: “Đúng rồi ha! Đúng là cách hay thiệt đó!”

Quả thật là cách hay.

Thật ra không chỉ có thể giăng lưới ở hầm lương thực, trong các vị trí kỹ thuật khác cũng có thể trang bị lưới sắt tương tự. Lúc trước Giang Tiểu Nga tháo gỡ thiết bị đã phát hiện trong mấy bộ máy có rất nhiều cặn bẩn, nếu không được lọc ra thì nhẹ thì phát ra tiếng lạ, nặng thì ảnh hưởng cả vận hành.

Chỉ cần chọn vị trí phù hợp, đặt vào một tấm lưới sắt, sau đó định kỳ làm sạch, là có thể tránh được chuyện đó.

Nói trắng ra, chẳng khác nào đặt một tầng lưới lọc.

Giang Tiểu Nga không chủ động nói ra là vì thời đại này chưa phổ biến ứng dụng như vậy. Dù có nhắc tới thì e rằng cũng chẳng ai tìm được linh kiện thích hợp — bên trong máy đâu thể dùng loại lưới kết bằng dây cỏ như lưới giăng hầm lúa được.

…

Sau khi rời khỏi công xã, cái lý do “có việc” mà Lư Chí Vĩ lấy cớ qua loa lúc trước, thật ra chỉ là muốn dẫn học trò đi ăn ở quán cơm quốc doanh.

Căn-tin công xã ấy à, ăn uống còn phải tính số suất định mức, mà chưa chắc còn phần.

Trước đó ông đã hứa với đám học trò là bao cơm tháng, nên dĩ nhiên cũng không keo kiệt. Rút thẳng mười đồng cùng vài tấm phiếu định mức đưa cho Chu Quang Sáng: “Cậu coi xem gọi món đi, nhất định phải có thịt kho tàu, bánh màn thầu ăn cho no.”

Chu Quang Sáng không từ chối, cười hớn hở: “Vậy thì ngon rồi, còn được ăn ké cùng thầy.”

Thầy trò thì cũng chẳng cần khách sáo, mấy dịp lễ Tết anh cũng không quên biếu quà, vậy nên lần này liền thoải mái cầm tiền đi trước chọn món.

Bên này, sau khi Lư Chí Vĩ và mấy người khác ngồi xuống, ông liền móc ra bức thư mà Phạm Tứ đưa hôm trước.

Mời người sửa chữa máy móc đâu thể chỉ dựa vào lời nói, phí sửa thì vẫn phải trả, bằng không ai rảnh rỗi mà chạy tới giúp không công?

Ông mở thư ra xem, bên trong là hai tờ năm đồng.

Không phải nhiều, nhưng cũng chẳng ít. Lư Chí Vĩ rút tiền ra, làm bộ tính toán rành mạch: “Tuy tôi không trực tiếp ra tay, nhưng cũng là nhờ danh tiếng của tôi mới nhận được vụ này, nên khoản tiền này chúng ta bảy người chia đều.”

Năm học trò, một đứa cháu, cộng thêm ông.

Chu Quang Sáng bị gạt ra khỏi danh sách, dù sao cậu có việc làm chính thức, lại còn thường xuyên nhận thêm sửa máy bên ngoài, đâu thiếu một hai đồng này.

“Chúng ta được chia luôn hả?”

“Ôi chao, tụi mình cũng có phần kìa!”

“Bảy người chia, mỗi người được… 1 đồng 4 hào 2 xu!”

Cả đám nghe xong thì mừng rỡ như bắt được vàng. Riêng Lư Thuyên thì khẽ liếc nhìn ông nội một cái, càng tiếp xúc lâu, càng hiểu rõ ông nội đang cố ý ưu ái học trò. Nếu theo đúng phân phối, ông nội cho dù không trực tiếp làm cũng có thể lấy một nửa.

Chỉ vì nhìn ông nội chia đều cho cả bọn, cậu càng thêm biết ơn.

“Học nghề này đúng là đáng.” La Lãng còn chưa cầm được tiền mà đã cười tít mắt, “Một tháng sửa thêm vài máy, còn kiếm hơn đi làm công nữa!”

Cậu như vừa nhìn thấy hướng đi của đời mình.

Kiếm tiền.

Có tiền thì không sợ đói, người trong nhà cũng không đến mức ăn không đủ no như mấy năm thiếu gạo,…

“Thật ra nhiêu đây vẫn chưa là gì đâu.” Lư Thuyên nhìn bọn họ vui mừng vì một đồng tiền mà không nhịn được chen vào, “Năm ngoái có một nhà máy đồ hộp gặp sự cố ở bộ phận trung tâm, họ phải mời kỹ thuật viên từ nước ngoài về sửa.”

Nói đến đây, cậu còn giơ tay ra diễn tả: “Khoản đó là dùng ngoại hối để chi đấy.”

“Tê!”

“Đếm lại coi có giơ lố ngón không vậy?”

“Sao mà mắc dữ vậy?”

“Dĩ nhiên mắc rồi, trong nước tìm không ra người có tay nghề để sửa, không chi tiền thì biết làm sao? Chẳng lẽ máy móc khó khăn lắm mới nhập về lại bỏ xó à?” Lư Thuyên giọng trầm xuống. Khi đó cậu đi theo chú Chu tới tiếp xúc kỹ thuật viên nước ngoài, vốn còn hứng thú, nhưng kết quả…

Ký ức khó nuốt nhất đời cậu chính là hôm đó.

Chính vì người kia, ấn tượng của cậu về kỹ thuật viên nước ngoài tụt xuống đáy, nhưng cũng vì vậy mà sinh ra ý chí mạnh mẽ — nhất định phải học thật nhiều, học đến khi máy móc trong nước gặp sự cố thì không cần dùng tới ngoại hối, vẫn có thể tự sửa được.

Có điều… chuyện đó rất khó.

Một số vấn đề thường gặp thì còn được, chứ nếu linh kiện trung tâm mà có vấn đề thì ngay cả ông nội cũng bó tay, bằng không lúc đó cũng chẳng phải mặt dày đi thỉnh người từ nước ngoài về.

“Sao thế, nãy còn vui tới nhảy cẫng lên, giờ thì mặt ai cũng như đưa đám.” Chu Quang Sáng bưng hai đĩa thịt kho tàu tới, khó hiểu hỏi: “Bị thầy mắng à?”

Lư Chí Vĩ liếc mắt nhìn cậu một cái, rồi quay sang đám học trò dặn dò: “Ăn cơm đi, đừng ủ rũ thế, ăn no mới có sức mà làm việc.”

Sau đó, trên gương mặt già nua của ông ánh lên nét chắc chắn, nhẹ giọng bảo: “Cứ làm cho tốt, chuyện sớm muộn thôi mà.”

≧◔◡◔≦

------------------------------

Lời nhắn từ Toidoc:

Có những người như những cuốn tiểu thuyết kinh điển, càng đọc càng thấy hay, càng ở gần càng thấy trân trọng. Đừng vội vã, trang hay nhất thường nằm ở phía sau.

Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại