GIA ĐÌNH TÁI TỔ TRONG HẺM NHỎ ( NHỮNG NĂM 60) Chương 5

Dịch giả: ❣️❣️ Lãnh Nguyệt Hoa Sương ❣️❣️

Giang Tiểu Nga vẫn luôn mong chờ buổi thực hành lần này.

Lư chí vĩ khác hẳn những thầy giáo khác trong trường. Ông không phải dạng “chính quy xuất thân”, mà là người “nửa đường xuất gia”, từng nhiều năm làm công việc bảo trì máy móc ở xưởng lớn, trong giới người thợ được xem như là đại sư phụ, kỹ thuật tay nghề vượt trội, dĩ nhiên cũng khiến mức lương cao hơn người khác gấp đôi là điều dễ hiểu.

Chỉ tiếc, một lần tai nạn khi đang sửa máy gấp, ông bị kẹt mất tay phải.

Không còn tay phải, dù kỹ thuật cao đến đâu cũng không thể tiếp tục làm việc tại xưởng. May mà nhà máy có trợ cấp hàng tháng, sống nhà nhàn nhã qua ngày cũng chẳng thiếu thốn gì.

Nhưng lư chí vĩ lại không phải người dễ cam chịu.

Một đời học nghề hơn nửa đời người, không phải để ở nhà trông cháu. Không có tay thì còn có cái miệng, ông không thể trực tiếp làm thì vẫn có thể dạy người khác.

Người có bản lĩnh thì đi đến đâu cũng không thiếu việc làm. Chỉ cần ông muốn, cửa trường lúc nào cũng rộng mở đón ông quay lại.

Mà lúc này, khi ông vừa tranh cao thấp với một quả hạch đào thì ngoài cửa vang lên tiếng gõ. Ông còn chưa kịp đứng dậy, bà lão đã mau chân mở cửa.

“Cậu là ai?”

“Thưa bác, xin hỏi đây có phải nhà thầy Lư Vĩ Chí không ạ?”

Người đến là Phạm Tứ – nhân viên phụ trách mảng máy móc nông nghiệp của công xã. Vốn hôm nay là tiệc mừng thọ sáu mươi của cha anh, mới tụ họp được nửa bữa thì nghe tin dữ, suýt chút nữa ngã lăn vì choáng.

Đến cả nồi gà hầm cũng chưa kịp động đũa, mượn vội chiếc xe đạp nhà hàng xóm phóng thẳng tới đây. Gặp được lư chí vĩ rồi, anh vội vàng giới thiệu sơ qua bản thân rồi hấp tấp kể:

“Túi phân ure rơi vào máy, máy xì ra khói đen, tụi cháu lập tức ngắt điện không dám mở lại. Thầy ơi, thầy có thể đến xem giúp được không?”

Thật ra quanh khu đó cũng có vài thợ sửa máy, nhưng muốn nói tay nghề cao nhất, thì không ai qua được lư chí vĩ – dẫu bây giờ ông chỉ còn một tay. Vì mấy tay thợ giỏi kia đều từng là học trò do chính ông đào tạo.

Lư chí vĩ hỏi sơ vài câu rồi gật đầu:

“Không vội, mai sáng thầy dẫn người sang xem.”

“Nhưng mà…”

Ông giơ cánh tay phải cụt lên, thản nhiên nói:

“Giờ có kéo thầy đi cũng chẳng làm được gì. Cứ yên tâm đi, ngày mai thầy mang theo mấy đứa giỏi qua coi thử. Có sửa được thì nhất định giúp các cậu sửa cho đàng hoàng.”

Phạm Tứ tuy lo sốt vó, nhưng nhìn tay thầy như vậy cũng chẳng còn cách nào, chỉ đành gật đầu hẹn sáng sớm hôm sau có mặt tại công xã.

Người vừa đi, bà lão quay sang hỏi:

“Sao lần này ông không dẫn Lư Thuyên đi theo?”

Trước đây cũng từng có người tới tận nhà mời ông tái xuất giang hồ, mỗi lần như vậy ông đều dắt tôn tử đi cùng. Một người nói, một người làm, phối hợp vô cùng ăn ý.

Nhưng lần này ông chỉ mải mê tranh giành với quả hạch đào, vừa gõ vừa đáp:

“Lúc khác thì không sao, chứ ngày mai là đã hẹn với mấy học trò từ trước, không thể tùy tiện mang cháu theo phá hỏng kế hoạch.”

Bà gật gù, cũng thấy có lý.

Chỉ là bà vẫn hạ giọng nhắc khẽ:

“Lời này ông đừng để mẹ thằng nhỏ nghe được, không thì cô ta lại chì chiết cho xem.”

Lư chí vĩ nhếch mép.

Thứ ông ngán nhất chính là mấy lời đó.

Ngày xưa hai bên thông gia đúng kiểu “môn đăng hộ đối”, ông là đại sư phụ ở xưởng máy, thông gia thì làm công thợ nguội, lúc đó còn hòa thuận lắm. Con dâu có chút tính khí, nhưng cũng biết tôn trọng bề trên.

Nhưng từ sau khi ông mất tay phải, rút khỏi xưởng, mà bên thông gia thì lên làm phó xưởng trưởng, vị thế hai bên bắt đầu lệch hẳn.

Mấy năm trước, ông phân nhà cho con cả ra ở riêng, cũng là vì không chịu nổi cảnh con dâu suốt ngày làm loạn.

Nào là trách ông không nghĩ đến hậu quả, liều mình cứu máy để rồi bị thương, kéo cả nhà xuống dốc; rồi trách ông không chịu mặt dày quay lại xưởng xin việc cũ, lương dạy học chỉ hai ba chục, không bằng ai; lại trách ông dạy cả đống học sinh mà không dạy nổi cháu nội, không truyền hết bản lĩnh cho nó để sớm kiếm được công việc ngon.

Tóm lại là ông làm gì cô ta cũng không vừa lòng.

Thẳng ra là cô ta thấy ông già rồi, chẳng còn giúp ích gì được cho gia đình nữa.

Mà ông cũng không phải người dễ chịu, không mắng con dâu thì cũng chỉ vào mặt con trai mắng, chỉ ra từng thứ trong nhà từ đâu mà có, rồi chửi một trận, mắng cho “mặt dày quá đáng”.

Nhưng cũng có người mù mắt thật sự, cứ ra rả khoe bố làm phó xưởng trưởng, nghe đến phát ngán. Chán tới mức ông chẳng buồn đụng mặt nhà đó luôn.

Tuy là phân ra rồi, nhưng chuyện thì vẫn chưa yên.

Miệng nói không thích, nhưng trong lòng vẫn không cam tâm, chỉ hận không thể lấy hết bản lĩnh trên người ông, nhét hết vào người thằng cháu.

Nói thật, Lư Thuyên bây giờ cũng khá lắm rồi.

Mười bảy mười tám tuổi, dù không dựa vào ông nội thì cũng có thể ra ngoài tìm được việc. Dù gì cũng là ông nuôi lớn, dù không ưa con dâu, nhưng đứa cháu thì ông thật sự quý.

Nó giống ông, là mầm non kỹ thuật giỏi.

Năm ông bằng tuổi nó, còn phải chạy theo người ta để học việc đấy thôi.

Chỉ tiếc, mẹ nó thì cứ mãi thích so bì.

Ở ngoài ai cũng khen thằng nhỏ, về nhà cô ta vẫn chẳng hài lòng, cứ muốn nó phải xuất sắc nhất mới chịu.

“Cô ta cứ thích phân cao thấp, toàn lấy thằng nhỏ nhà mình so với thằng cháu bên nhà ngoại.” Bà lão thở dài, có lúc nhìn cháu nội vất vả, bà cũng xót ruột.

Nhưng quan tâm nhiều lại thành ngăn cản, con dâu không cho phép bà gần cháu quá, nhắc tới cũng chẳng dám nói nhiều.

“Sao mà so được?” Nhắc đến đây là lư chí vĩ lại giận, “Ừ thì, thằng cháu nhà cô ta giỏi đấy, xuất ngũ về làm cán bộ, có văn phòng riêng, nhưng nó hai mươi bảy hai mươi tám rồi, đi trước cháu mình cả chục năm, so cái gì mà so?”

“Thôi được rồi, đừng nhắc nữa.” Bà lão vỗ vai ông, nhẹ giọng khuyên, “Ngủ sớm chút đi, mai còn phải qua Cung trang công xã đó.”

Cung trang công xã cách đây không gần, đi xe sớm nhất cũng mất hơn một tiếng.

Lư chí vĩ đã sớm sắp xếp, bảo mấy học trò đến từ một giờ sáng để kịp đi chung.

Người đầu tiên đến, là Giang Tiểu Nga.

Cô đeo theo chiếc bao bố, ngồi ở sân thể dục đã định sẵn. Khi người thứ hai tới, cô vẫn còn đang ngồi bậc thang nhai nốt chiếc bánh bao.

“Sao chị đến sớm vậy.” La Lãng chạy tới ngồi cạnh, vừa nói vừa liếc sang nhìn, “Em ở gần đây, tưởng đâu mình là người đến sớm nhất rồi chứ.”

Dứt câu, lại lén lén nhìn thêm cái nữa.

Giang Tiểu Nga thở dài, xé đôi chiếc bánh, đưa nửa cái cho cậu: “Còn có chừng này thôi, hết rồi.”

“Đủ rồi đủ rồi, hí hí!” La Lãng mừng rỡ, cười đến híp mắt, cẩn thận từng chút một ăn, từng miếng từng miếng bẻ nhỏ nhét vào miệng, “Bánh nhà chị ngon thật.”

Thật ra đâu có gì đặc biệt. Chỉ là có cái gì ăn được, là đã thơm rồi.

Giang Tiểu Nga cảm thấy mình ngày càng sống qua loa hơn.

Cô không phải kiểu học sinh chỉ chăm chăm học hành. Đời trước cũng từng giao thiệp bạn bè, biết cách nhìn người và gần gũi đúng chỗ.

Cô không keo kiệt lời khen, càng không ngại thân thiện với người mình quý mến.

La Lãng là người đáng để kết thân.

Không chỉ có năng khiếu mà còn cực kỳ chăm chỉ, tính cách cũng hợp. Giang Tiểu Nga trước nay không tiếc giúp đỡ người như thế, chỉ là hiện giờ thật sự không còn gì để cho…

Nửa cái bánh lúc nãy, là tài sản ít ỏi cô còn có, nhiều hơn thì thật sự không xoay nổi.

La Lãng ăn xong, vỗ bụng một cái. Cảm giác đói đến phát sốt tạm lui một chút. Cậu nói:

“Qua một thời gian nữa là trong núi có hồng dại, tới lúc đó em cũng mời chị ăn!”

“Nhà em gần núi à?”

“Có chứ.” La Lãng gật đầu, hai tay vẽ vòng vẽ vèo, “To lắm nha, tận hai quả núi lớn. Hồi đó đại đội định kéo nước từ núi về, mời thợ khoan giếng, không ngờ làm hỏng cả máy, hắc hắc, ai ngờ lại thành cơ duyên của em.”

Chuyện này Giang Tiểu Nga từng nghe kể rồi.

Người giúp đỡ La Lãng chính là sư phụ khoan giếng. Trong lúc sửa máy, La Lãng cứ đứng bên nhìn chăm chú. Trẻ con tụ tập xem đông cũng không hiếm, hiếm là cậu không chỉ nhìn mà còn lẩm bẩm tên linh kiện.

Sư phụ tò mò thử kiểm tra, phát hiện trí nhớ cậu cực tốt, tháo máy đến đâu là nhớ đến đó, từng cái đinh ốc, từng chỗ đặt đều rõ ràng như in.

Đúng là ngọc quý.

Sau đó sư phụ bàn với nhà họ La, quyết định bỏ tiền cho cậu học trung cấp kỹ thuật. Chỉ cần tốt nghiệp là có việc làm ngay.

Đây là học sinh duy nhất trong lớp còn chưa tốt nghiệp đã có suất đi làm chờ sẵn.

Nói thật, nhờ cái máy khoan hư mà đổi đời, La Lãng mỗi lần nhắc lại đều không giấu nổi vẻ hớn hở.

“Hai người tới sớm quá ha, tích cực dữ.” Có thêm hai bạn cùng lớp tới, vừa tới đã chào hỏi rôm rả.

La Lãng ngẩng đầu: “Cơ hội là do mình giành được, dĩ nhiên phải tích cực chứ!”

Lần này theo thầy Lư ra ngoài thực tế, không phải ai trong lớp cũng được đi.

Bằng không, lố nhố nguyên một đám kéo nhau theo, bên công xã chắc gì đã đồng ý tiếp nhận. Tổng cộng chỉ có năm suất, ai muốn đi đều phải dựa vào thực lực tranh giành. Năm người được chọn đều là những người nằm trong top 5 kỳ khảo sát hai ngày trước, từng người đều cố hết sức để giành lấy một suất quý giá ấy.

Một nam sinh đeo kính, ôm theo chồng sách giáo khoa dày cộp, vừa đi tới vừa hỏi:

“Tiểu Giang, đề cuối trong bài thi về tính đường kính trục đo vi đo lường, cậu tính kiểu gì vậy? Tớ nhìn đáp án của mình với của cậu giống nhau, mà cách tính của cậu thì lại gọn hơn nhiều. Cậu chỉ cho tớ được không?”

“Dựa vào phối hợp trong sản xuất, trong Sổ tay bảo trì của công nhân huấn luyện thập niên 60 có ghi rõ công thức phối hợp tính cái đó.” – Giang Tiểu Nga đáp, giọng nhẹ nhàng.

Quyển sách đó không phải tài liệu giảng dạy trong trường, chỉ là trước đó thầy Lư từng nhắc đến đôi lần. Vì để có được cuốn sổ tay ấy, cô đã phải nhận làm vệ sinh nhà giúp đại ca suốt hai tháng trời. Sau cùng cũng khiến anh nghĩ cách xoay cho cô một bản sao chép lại.

Người đại ca ấy, chuyện nghiêm túc thì chẳng mấy khi làm, chỉ được mỗi khoản lanh lẹ và mánh khóe vặt. Muốn nhờ vả việc gì tìm đến anh là đúng người, thậm chí vì để khỏi phải ở nhà làm việc, anh ta còn tự mình đi kiếm thêm cho cô một cuốn tài liệu bảo trì khác nữa, hy vọng cô có thể giúp anh sống sót qua đợt khảo hạch tới…

Không thể phủ nhận, mấy quyển sách ấy cực kỳ hữu ích với cô.

Chúng là tài liệu đào tạo công nhân phổ cập từ thập niên 60, nội dung phần lớn là những kỹ thuật thực hành và kinh nghiệm thao tác bằng tay. Theo thời gian, nhiều thứ trong đó đã bị máy móc và công cụ hiện đại thay thế. Nếu không học qua những kiến thức này, cô căn bản không thể bắt nhịp với thời đại hiện tại, thậm chí phải tự tay làm ra mấy món thiết bị thủ công cũ mới theo kịp được người khác.

Điều đó càng chứng minh lựa chọn học kỹ càng của cô là đúng đắn. Mấy tri thức tưởng như xưa cũ đó, chẳng phải cũng đang làm giàu thêm chính bản thân cô sao? Tri thức và kinh nghiệm mà lớp người đi trước để lại, thực sự quá quý báu.

“Quyển sách đó thầy Lư từng nhắc tới đúng không?” – nam sinh kia tiếp lời.

“Tớ đi khắp chợ sách cũ cũng không tìm thấy.Tiểu Giang, nếu cậu có, cậu cho tớ mượn xem với được không?”

Chưa kịp trả lời, phía trước đã vang lên tiếng gọi rõ to:

“Đừng tám chuyện nữa, đủ người rồi thì mau đi ra ga xe!”

Lư Vĩ Chí đến rất sớm. Thấy mọi người đã tập trung đông đủ, ông lập tức giục lên đường.

Lần ra ngoài thực tế lần này chính là do ông đề xuất, cũng là người chủ động liên hệ với bên công xã để sắp xếp. Mọi người phải đi bộ ra ga để bắt xe buýt, mỗi người một chuyến chỉ tốn ba phân tiền vé.

Số tiền đó không nhiều, nhưng với học sinh mà nói thì cũng chẳng phải ít. Vậy mà ông không tiếc, dứt khoát bao luôn tiền xe khứ hồi lẫn một bữa cơm trưa.

Kỳ thi hai ngày trước sao lại căng thẳng đến thế?

Chẳng phải vì ngoài việc được đi thực tế, còn có thể ăn một bữa no sao. Thầy đãi cơm, không dám chắc ngon cỡ nào, nhưng ít nhất sẽ được ăn no!

“Lên xe đi, lên hết đi, cố gắng ngồi gần nhau đừng phân tán.” – Đợi mọi người ổn định chỗ ngồi, Lư Vĩ Chí mới chậm rãi nói thêm – “Bên công xã dạo này vận xui, nhưng các em thì may mắn đó. Lần này qua đó không chỉ đơn thuần là kiểm tra bảo trì đâu, biết đâu còn có cơ hội trực tiếp dỡ máy nữa.”

Phạm Tứ ở phía sau trợn tròn mắt: “???????”

❣️Chú thích nhẹ:

• “ba phân tiền vé” – phân là đơn vị tiền tệ nhỏ xưa, một phần trăm của một đồng. Ba phân tương đương 0,03 đồng – thời kỳ này vẫn còn dùng đơn vị như thế.

• “máy móc cấp hủy đi” – tức là máy móc hỏng cần tháo ra, loại bỏ hoặc sửa chữa lớn, là công việc mang tính thực hành rất cao, khó mà được phép giao cho học sinh thực tập, trừ khi gặp cơ hội hiếm có như lần này.

≧◔◡◔≦

------------------------------

Lời nhắn từ Toidoc:

Có những người như những cuốn tiểu thuyết kinh điển, càng đọc càng thấy hay, càng ở gần càng thấy trân trọng. Đừng vội vã, trang hay nhất thường nằm ở phía sau.

Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại