Chương 1: Nghiêm Tuyết

Đầu tháng Giêng là lúc thời tiết lạnh nhất.

Dù là ở vùng Quan Nội tương đối ấm áp, tuyết tan rồi lại rơi, mặt đất vẫn đọng một lớp mỏng phủ kín con đường đất vào thôn.

Nghiêm Tuyết cõng cái sọt từ cổng làng bước vào, đã có không ít nhà bắt đầu đỏ lửa nấu cơm.

Nghiêm gia trang của cô không lớn, cả thôn chỉ có chưa đến 200 hộ dân. Trong thôn không có Hợp tác xã mua bán, nên muốn mua đồ hay bán nông sản dư thừa đều phải đi phiên chợ cách năm ngày một lần ở thôn lân cận.

Hôm nay chợ họp ở Đại Triệu gia hơi xa, đi về mất hơn ba mươi dặm, khó tránh khỏi tốn chút thời gian.

Nghiêm Tuyết dậm dậm tuyết bám trên giày ngoài cổng lớn, vừa vào sân đã thấy một bóng người như con vượn phóng vút ra từ cửa nhà mình.

Khu sân này của nhà họ Nghiêm không lớn lắm, bốn gian chính phòng là nơi ở của nhà bác cả Nghiêm gia tám miệng ăn cùng bà nội hai góa bụa. Gian nửa sườn phía đông được cơi nới thêm khi bố Nghiêm cưới vợ, giờ là chỗ ở của Nghiêm Tuyết và em trai Nghiêm Kế Cương. Vì nhỏ nên từ đó ra đến cổng sân chỉ chừng năm sáu mét.

Đứa con trai thứ ba mười một tuổi của bác cả Nghiêm gia Nghiêm Kế Tông, tay bám vào khung cửa, vẫn còn cười toe toét bắt chước: "Ngươi, ngươi đừng có học, học người khác nói chuyện nha ~ ta, ta không học, học người ta nói lời nói à nha ~" Nghiêm Tuyết không cần nghĩ cũng biết em trai Nghiêm Kế Cương của mình lúc này nhất định đang tức đến đỏ cả mặt tía tai, mà càng sốt ruột thì lại càng không nói được một câu trôi chảy.

Từ năm ngoái, khi bố Nghiêm bị đá lở trên núi đè chết, Nghiêm Kế Cương không may chứng kiến cảnh tượng đẫm máu kinh hoàng của bố, cậu bé chín tuổi đã mắc tật nói lắp, buổi tối còn gặp ác mộng suốt đêm, thường xuyên kèm theo run rẩy.

Kiểu nói lắp do tâm lý này thực ra có khả năng chữa khỏi, nhưng hoàn cảnh của họ thật sự không cho phép. Bọn trẻ ranh như Nghiêm Kế Tông lại suốt ngày bắt chước Nghiêm Kế Cương nói chuyện, lấy đó làm trò vui, khiến Nghiêm Kế Cương càng thêm không dám mở miệng, thậm chí không dám ra khỏi nhà.

Quả nhiên, bên trong truyền ra giọng nói ngắc ngứ: "Ngươi, ngươi thế này chính, chính là..."

"Ta, ta, ta chính là!" Nghiêm Kế Tông tiếp tục bắt chước, đã nhịn không được cười thành một tràng.

Nguyêm Tuyết nhìn nhìn, tiến lên vài bước, nhắm ngay cái gáy của hắn tát một cái: "Đã làm xong bài tập chưa mà chạy loạn khắp nơi vậy?"

Lực đánh không nhẹ, tiếng “bang” kêu thật giòn vang.

Nghiêm Kế Tông lập tức ôm đầu vì đau, quay lại nhìn thấy là cô, suýt chút nữa nhảy dựng lên: “Em chỉ đùa với Kế Cương thôi mà, chị đánh em làm gì?”

“Chị cũng chỉ đùa với mày thôi, đánh mày hồi nào?”

Nghiêm Tuyết mặt không lộ vẻ tức giận, thậm chí còn khúc khích cười, đem lời của hắn trả lại cho hắn.

Với loại trẻ con hư hỏng này mà giảng đạo lý rằng không thể lấy khuyết tật của người khác ra làm trò cười, sẽ làm tổn thương lòng tự trọng là vô ích. Bố mẹ chúng còn chẳng thèm quản, nói đó chỉ là đùa giỡn giữa trẻ con, còn trách cô làm chuyện bé xé ra to.

Cô cũng lười giúp người khác dạy con, dứt khoát hễ thấy là lại "đùa giỡn" với đối phương một lần, xem bao giờ thì nó nhớ đời.

Thấy thằng bé rõ ràng bị nghẹn họng, Nghiêm Tuyết thậm chí còn nhướn mày: "Nếu cảm thấy đánh thế quá nặng, để chị đánh lại một lần nữa, lần này đảm bảo sẽ nhẹ nhàng."

Nghiêm Kế Tông mà dám để cô đùa lại mới là lạ, lần trước nó tin lời cô, suýt nữa bị cô làm cho một phen nhớ đời.

Nó ôm đầu bỏ chạy ngay: “Em đâu có ngốc.”

Xem ra cũng không phải là không nhớ đời chút nào.

Lúc này Nghiêm Tuyết mới bước vào cửa, hỏi em trai đang đứng ở cửa buồng trong: “Kế Tông đến tìm em chơi à?”

Không phải cô hỏi nhiều, Nghiêm Kế Tông cũng chẳng chịu ngồi yên. Thằng bé đã đến vài lần và nhận ra Nghiêm Kế Cương không thích ra ngoài chơi cũng không thích nói chuyện, nên đã lâu không bén mảng đến đây.

Khi nói lời này, Nghiêm Tuyết cố ý nói với tốc độ chậm rãi, ngữ khí tự nhiên và thoải mái, giống như chỉ là thuận miệng hỏi thăm.

Đây là điều cô học được từ kiếp trước: một môi trường ngôn ngữ thoải mái, chậm rãi có thể giúp người bệnh bớt căng thẳng, cải thiện hiệu quả chứng nói lắp.

Tính ra cô đã xuyên không được một năm, có lẽ còn sớm hơn. Dù sao thì từ một năm trước, sau khi bị thương ở đầu, trong đầu cô liền xuất hiện thêm một đoạn ký ức khác. Hai đoạn ký ức không ngừng giao tranh trong đầu khiến cô bị bệnh gần nửa năm trời, đến giờ vẫn chưa làm rõ được rốt cuộc mình là hồn xuyên hay thai xuyên.

Tuy nhiên, hai đoạn ký ức cách nhau gần 60 năm đó lại có một điểm tương tự: đều vừa vặn mất cha.

Chỉ là một bên là bố đẻ, một bên là cha kế; một bên bỏ lại cô bơ vơ một mình, một bên còn để lại cho cô một cậu em trai cùng mẹ khác cha.

Còn về mẹ ruột, người mẹ kiếp trước bỏ cô mà đi từ sớm nên cô không có nhiều ấn tượng; người mẹ kiếp này thì rất thương con, dù hoàn cảnh nào cũng không bỏ rơi cô. Đáng tiếc đoản mệnh, sinh Nghiêm Kế Cương được vài năm thì lâm bệnh qua đời, để lại cô - một người mang họ Nghiêm nhưng không phải người trong gia đình họ Nghiêm, và một nửa đều là do cha kế nuôi lớn.

Theo hướng ngón tay của em trai, Nghiêm Tuyết thấy trên bệ bếp bên cạnh nồi lớn, có bốn cái bánh nặn hình con baba vàng óng ánh, đựng trong cái đĩa sành thô.

Chuyện này đúng là hiếm lạ. Mặc dù khi bố Nghiêm mất, Nghiêm Tuyết mới mười bảy tuổi, quyền giám hộ hai chị em đều thuộc về nhà bác cả Nghiêm. Nhưng mặc kệ là chi phí sinh hoạt hay khoản tiền vay của hợp tác xã để chữa bệnh trước đó, đều do chính Nghiêm Tuyết tự xoay xở, bên kia tuyệt nhiên chưa từng đưa cho họ một hạt gạo nào.

Huống chi vùng Nghiêm gia trang này có tiếng là vùng trồng khoai lang, vì đất ở đây sâu, xốp và thoát nước tốt, đặc biệt thích hợp trồng loại cây này. Hơn 70% sản lượng lương thực đều là khoai lang. Ngay cả làm món lương khô, người ta cũng phải dùng bột khoai lang chua, nhồi khoai lang luộc đã lột vỏ vào giữa, rồi trộn với bột mì ủ lần hai. Ngày thường phụ nữ và trẻ con cơ bản không được thấy các loại lương thực khác, lương khô đó đều dành cho đàn ông đi làm đồng ăn.

Bánh baba bột đậu hỗn hợp này, bột ngô là chính, nhưng còn trộn thêm một phần tư đến một phần ba bột đậu nành, áp chảo ở thành nồi, mặt trên mềm xốp, phía dưới giòn rụm, đặc biệt thơm ngon. Bác dâu cả sẽ rộng rãi đưa món này cho bọn họ sao?

Phản ứng đầu tiên của Nghiêm Tuyết là: vô sự hiến ân cần, phi gian tức đạo.

Nghiêm Kế Cương hiển nhiên cũng sớm không còn kính trọng hay tình thân gì với nhà bác cả, khuôn mặt nhỏ lộ vẻ lo lắng: “Hắn, bọn họ lại định làm gì?”

Gia đình này đã có "tiền án". Hồi trước bố Nghiêm không may bỏ mạng, trách nhiệm thuộc về đội khai thác đá thôn họ Vương ở làng bên cạnh. Dù sao cũng là một mạng người, thôn họ Vương bồi thường một khoản tiền. Bác dâu cả đi nhận về, nhưng không hề đả động gì đến hai chị em, nhét hết vào túi riêng.

Nếu không vì chuyện này, Nghiêm Tuyết cũng sẽ không chạy đến lý luận với họ, rồi va đầu vào đâu đó, nằm liệt giường gần nửa năm.

“Không sao cả, mặc kệ bà ta đánh chủ ý gì, cũng phải cần chúng ta phối hợp đã chứ.”

Hai đời cộng lại, Nghiêm Tuyết đã gặp quá nhiều chuyện khó khăn, và đều đã vượt qua, nên cô không quá lo lắng.

Cô cởi cái sọt xuống đặt dưới đất: “Vừa đúng lúc bên Đại Triệu gia thu mua lạc đắt hơn chỗ khác một phân, một hào chín một cân. Tiện thể chị mua được một con cá mặn ngoài chợ, ngày mai ngâm một lát rồi rán chung với củ cải, ăn với cái bánh ngô này, đỡ mất công chị làm món khác.”

Thời buổi kinh tế kế hoạch vật tư khan hiếm, có cơm ăn no đã là không dễ dàng, cá mặn lại trở thành thứ tốt trong những thứ tốt.

Vừa nghe nói có đồ ăn ngon, mắt Nghiêm Kế Cương lập tức sáng rực lên.

Nhưng rất nhanh, cậu bé lại tỏ vẻ do dự: “Chị ơi, chúng ta vẫn còn nợ, nợ hợp tác xã bao nhiêu tiền?”

“Nợ tiền thì không ăn cơm à?” Nghiêm Tuyết xoa đầu em, “Ngày hôm nay đi mấy chục dặm đường, chị đói chết rồi đây, em lại đây giúp chị nhóm lửa đi.”

Rốt cuộc vẫn chỉ là trẻ con, sự chú ý của Nghiêm Kế Cương lập tức bị chuyển hướng. Cậu bé đáp một tiếng rồi chạy đi nhóm lửa, tay lôi kéo ống bễ, miệng vẫn không quên quan tâm chị: “Hay là… chị ăn trước… ăn cái bánh ngô đi?”

“Không vội chút thời gian này đâu.” Nghiêm Tuyết thu dọn cái sọt xong, lấy ra số tiền vừa kiếm được hôm nay bắt đầu tính toán sổ sách.

Nghiêm gia trang không thể so với làng Vương gia bên cạnh có mỏ đá, cả làng chỉ trông chờ vào đồng ruộng. Mỗi năm sau vụ thu hoạch, người ta phân lương thực dựa trên số công điểm của từng nhà.

Nhà nào kiếm được nhiều công điểm, hoặc có ruộng đất tốt, dư ra thì có thể bán cho trạm thu mua, đổi lấy chút ít thu nhập ít ỏi; nếu nhà nào đông con, thiếu sức lao động, lại phải mua thêm lương thực từ hợp tác xã, thì có khả năng sẽ nợ tiền của hợp tác xã.

Năm ngoái Nghiêm Tuyết dưỡng bệnh gần nửa năm, cả nhà nuôi mười mấy con gà, mới miễn cưỡng duy trì thu chi cân bằng nhờ bán trứng gà, còn chuyện trả nợ thì khỏi phải nghĩ. Thời đại này buôn bán lại còn phạm pháp, dù cô có dám liều đi biển lấy cá về các thôn bán, thì khoản chênh lệch giá kiếm được cũng rất hạn chế, hoàn toàn như muối bỏ bể.

Hơn nữa, hiện tại thứ khó giải quyết nhất không phải là tiền, mà là vấn đề tâm lý của Nghiêm Kế Cương.

Năm ngoái cậu bé đã không đi học, học phí đóng rồi nhưng lại trốn về, lúc bị cô phát hiện thì mặt nó tái mét. Qua Tết cậu cũng đã gần mười một tuổi rồi, không thể cứ mãi không đi học như vậy được?

Dù cô có thể dạy đọc chữ, tính toán ở nhà, nhưng lẽ nào nó cứ trốn trong nhà cả đời không gặp người ngoài sao?

Suy nghĩ miên man, động tác nhai bánh ngô của Nghiêm Tuyết chậm lại. Nghiêm Kế Cương ngồi đối diện thấy vậy, tưởng chị không nỡ ăn hết, cúi đầu nhìn cái bánh của mình, bẻ nửa cái chưa cắn đưa cho chị: “Em ăn không hết.”

“Chị cũng ăn không hết.” Nghiêm Tuyết lấy lại tinh thần, đẩy bánh ngô trở lại.

Cô uống một ngụm canh cải trắng trong tầm tay, trầm ngâm hỏi em trai: “Kế Cương, nếu chúng ta đổi chỗ ở khác, em có dám thử ra khỏi cửa một chút không?”

Nghiêm Kế Cương khựng lại, hơi há miệng muốn nói gì đó nhưng rồi lại không thốt nên lời, chỉ biết cúi đầu, vẻ mặt đầy hổ thẹn.

Nghiêm Tuyết liền không nhắc lại nữa. Cơm nước xong, cô thu dọn chén đũa và cái nồi. Trở vào nhà, Nghiêm Kế Cương đã lau khô bàn ăn, lấy vở và bút chì đặt sẵn lên bàn, chờ cô dạy học.

Ngay trong đêm đó, Nghiêm Kế Cương lại một lần nữa gặp ác mộng.

Khi hơi thở của nó trở nên nặng nề bên cạnh, Nghiêm Tuyết cảm nhận được ngay, cô vươn tay vỗ nhẹ qua lớp chăn. Thấy nó đã tỉnh hẳn, cô khoác thêm áo bông, xuống đất rót cho cậu bé một ly nước ấm.

Nghiêm Kế Cương lí nhí nói lời cảm ơn, uống xong lại chui vào chăn. Rõ ràng sợ muốn chết, nhưng hắn vẫn nhắm mắt lại, vờ như mình có thể ngủ tiếp được.

Trong khoảnh khắc đó, Nghiêm Tuyết nghĩ đến bố mình ở kiếp trước.

Trước khi xuyên không, cô vẫn luôn túc trực chăm sóc bố ốm nặng trong bệnh viện. Khoảng thời gian bố nằm viện trước lúc mất cũng y hệt như vậy, rõ ràng bị bệnh tật hành hạ đến mức trắng đêm không ngủ được, nhưng lại sợ làm phiền cô, cứ gồng mình chịu đựng đến cả trở mình cũng không dám.

Cũng không biết có phải ông trời thấy cô chỉ còn lại một mình, nên mới đưa cô trở về thập niên 60 này, và cho cô một người thân ruột thịt hay không.

Chắc không phải vì cô bị cô bé nằm giường bên cạnh kéo xem một cuốn tiểu thuyết đó chứ?

Cuốn tiểu thuyết đó tuy cũng có một nhân vật tên là Nghiêm Tuyết, nhưng vận may của người ta tốt hơn cô nhiều, không chỉ được đầu thai vào nhà khá giả, mà còn lấy được tấm chồng là kỹ sư cao cấp ở viện nghiên cứu.

Điều không may mắn duy nhất là việc từ hôn với mối hôn sự từ thuở nhỏ ngay lúc phong trào bắt đầu. Mà đối phương, cứ như cầm kịch bản "ba mươi năm Hà đông, ba mươi năm Hà tây", chưa cần đến ba mươi năm, chỉ hai mươi năm sau đã quay về trả thù cô ta. Còn ông chồng kỹ sư cao cấp của cô ta chẳng những không bảo vệ được vợ, mà còn thù hận sâu sắc hơn với đối thủ, thân bại danh liệt trước cả vợ, mất đi bát cơm "hộp giấy"...

Nghĩ như vậy, việc không chạy theo mốt xuyên thư cũng tốt chán.

Cảm thấy hơi thở bên cạnh dần dần ổn định, Nghiêm Tuyết ngủ lại. Sáng hôm sau, cô đếm lại ngày tháng trên cuốn lịch, rồi vác cái sọt ra ngoài.

Trở về, Nghiêm Kế Cương đã cho gà ăn, quét dọn trong ngoài phòng sạch sẽ. Cậu bé đang dùng khuôn mặt nhỏ gầy chẳng chút phúng phính cẩn thận lau chùi cái nắp nồi gỗ của chiếc nồi lớn, trông như một cô nương đảm đang, cần mẫn.

Chỉ cần không phải ra khỏi cửa, chỉ cần không phải nói chuyện với người ngoài, cậu bé vẫn rất thoải mái trong gian nhà đất nhỏ xíu chỉ rộng vài mét vuông của mình.

Nghiêm Tuyết có chút bất đắc dĩ, cô ra mảnh vườn sau nhà đào một củ cải. Con cá mặn mua về đã được cô ngâm từ đêm qua, giờ vừa lúc rã đông, thái ra là có thể cho vào nồi.

Đang chuẩn bị đổ dầu vào chảo, cửa chính vang lên một tiếng, bác dâu cả Bạch Tú Trân bọc theo gió lạnh bước vào.