Hàn Môn Chi Sĩ [ Khoa Cử ] Chương 18: Nhanh

Ngoài dự liệu của mọi người, không ngờ Đinh Hiển lại bao dung Liễu Hạ, ngày ngày cho hắn thêm thời gian khất nợ.

Liên tiếp mấy ngày, Liễu Hạ đều đến tiết sớm mới nộp mười đề mình phá được, chỉ là tốc độ phá đề của hắn ngày một nhanh hơn. Tuy rằng mỗi ngày đều phải ở lại học đường cho đến giờ Hợi mới được về nhưng nói thế nào đi nữa hắn cũng có thể ngủ một giấc yên ổn rồi.

Thân thể cũng chẳng chịu nổi cảnh đêm nào cũng thức trắng.

Những ngày này, trong đầu Liễu Hạ chỉ toàn là việc phá đề, có khi ngủ mơ mơ màng màng cũng thấy mình đang phá đề.

Trong tập đề, Liễu Hạ đã phá được hơn trăm đề, so với tiến độ của những đồng môn nhanh nhẹn thì dĩ nhiên chẳng là gì. Nghe nói Điền Chí Thành đã phá được một nửa số đề trong tập, chuyện ấy khiến Liễu Hạ cũng có chút hâm mộ. Nhưng với hắn, có thể phá được hơn trăm đề đã là hết sức rồi.

Ít ra, trước khi bắt tay vào việc học phá đề, Liễu Hạ chưa từng nghĩ đến một ngày mình có thể phá được nhiều đề đến thế.

…

Chiều hôm ấy, trong tiết học chế nghệ, Đinh Hiển đang giảng một bài văn nổi tiếng: “Bách Tính Túc, Thục Dữ Bất Túc”. Đây là tác phẩm của danh thần Vương Ngao thời Hoằng Trị và Chính Đức. Bài không dài, nhưng từng chữ đều đáng khen, có thể coi là mẫu mực của bát cổ văn.

Câu “Bách tính túc, thục dữ bất túc” xuất từ Luận Ngữ, nguyên văn là: “Bách tính túc, quân thục dữ bất túc”. Vương Ngao phá đề thế này: “Dân đã giàu ở dưới, thì vua tất giàu ở trên”. Một câu đã chỉ rõ quan hệ giữa phú dân và phú quân. Sau đó, phần thừa đề chính là giải thích sự giàu có của vua nằm ở trong dân, rồi khuyên răn quân chủ nên dưỡng sức dân, đừng hà khắc thu vơ bóc lột.

Trong khi Đinh Hiển giảng, Liễu Hạ cặm cụi ghi chép trên giấy. Đây là thói quen học tập của hắn. Đến nay, ngoài việc nhận ra một bài văn hay, hắn cũng dần hiểu được rốt cuộc một bài văn hay là hay ở chỗ nào.

Dĩ nhiên, trong mắt người khác, đó lại chính là biểu hiện ngu dốt.

Học phong của Đinh thị tộc học rất nghiêm, trong đám học trò, người được chú ý nhất vẫn là những kẻ phong lưu tài tử, tốt nhất là loại thần đồng có thể mở miệng thành chương, một lời kinh người. Cũng như đời sau, trong lớp học, người đứng đầu lúc nào cũng thích khoe mình chẳng học bao giờ. Ở Định thị tộc học, mọi người tuy đều chăm chỉ đọc sách, nhưng kẻ học theo kiểu cứng nhắc như Liễu Hạ thì lại càng bị coi thường.

“Ta thấy hôm nay Liễu Hạ lại xin tiên sinh khất nợ nữa cho mà coi.”

“Đúng là kẻ quê mùa, đọc sách ngu muội quá mức.”

“Đã nửa tháng rồi, hắn mười đề cũng chưa phá xong, e rằng công danh tú tài cũng chẳng với tới nổi.”

“Tiên sinh đối với hắn quá mức bao dung.”

“Mỗi ngày lên lớp, hắn đều viết kín cả mấy tờ giấy trúc, một ngày tiêu hao mấy trang, thật chẳng biết nói sao cho hết.”

Học phí ở Định thị tộc học vốn đã bao gồm cả tiền giấy bút nên Liễu Hạ chẳng phải tự bỏ tiền túi, dĩ nhiên là dùng bao nhiêu cũng chẳng tiếc.

Hắn cũng không giống như lời người khác chê bai, rằng câu nào tiên sinh giảng cũng chép rập khuôn mà chỉ lựa những điểm quan trọng để ghi lại. Như vậy, sau buổi học còn có thể ôn tập, hiệu quả ngược lại càng cao hơn.

Giảng xong bài danh tác thời văn, lại đến lượt các học sinh phá đề. Liễu Hạ lấy tập đề ra, viết lên giấy mười đề cần phá trong hôm nay.

Khác hẳn với dáng vẻ lúng túng hồi mới bắt đầu phá đề, lúc này vừa nhìn thấy đề trong đầu hắn đã lóe lên ý tứ.

Liễu Hạ không hề biết rằng, nhìn thấy hắn cau mày suy tư, không ít học trò trong học đường lại liếc mắt nhìn nhau, đều ngầm đoán xem lần này hắn sẽ phải xin tiên sinh gia hạn bao lâu nữa.

Đề thứ nhất hôm nay là câu: “Quan thủy hữu thuật, tất quan kỳ lan; nhật nguyệt hữu minh, dung quang tất chiếu yên.”

Ngòi bút của hắn khẽ động, trong lòng bỗng sáng tỏ, liền viết xuống một câu:

“Đại hiền tiếp vật dĩ minh thánh đạo, tất ư kỳ dụng nhi tri kỳ bản yên.”

(Bậc đại hiền xét vật để làm sáng đạo thánh, tất phải từ công dụng mà biết đến gốc rễ của nó.)

Viết xong, Liễu Hạ cảm thấy mình phá được cũng không tệ, bèn không dừng lại mà tiếp tục làm đề kế tiếp. Có lẽ vì nửa tháng nay chỉ một mực chuyên tâm vào phá đề, hắn cảm giác đầu óc đã hoàn toàn được mở thông.

Hắn không còn gò bó vào phép phá đề cố định nữa, bất kể là minh phá hay ám phá, chính phá hay phản phá, chỉ cần là phá đề, hắn đều làm đến hình và thần cùng hiệ vừa giữ được hình thức của đề, vừa truyền đạt trọn vẹn ý nghĩa của nó.

Đề thứ hai cũng hoàn tất.

Đề thứ ba, đề thứ tư… Đến khi làm xong đề thứ mười, Liễu Hạ mới giật mình nhận ra đã là đề cuối cùng. Ngước mắt nhìn chiếc đồng hồ cát trong học đường, hắn thấy thời gian vẫn còn sớm.

Chuyện gì thế này?

Ánh mắt hắn đưa sang các đồng môn khác. Ngoại trừ mấy người như Điền Chí Thành, Lưu Tế Khả, Thi Duẫn vốn quen nộp sớm, thì những kẻ khác vẫn còn đang cắm cúi phá đề.

Liễu Hạ đoán mấy người ấy không phải chưa làm xong mà chỉ muốn viết câu trả lời càng hoàn mỹ để nộp cho thầy mà thôi.

Không nghĩ nhiều, hắn đứng dậy, mang mười đề đã phá xong nộp cho Đinh Hiển.

“Ngươi đã làm xong rồi sao?” – Đinh Hiển lên tiếng hỏi.

“Bẩm tiên sinh, học sinh đã làm xong.”

Tiếng hỏi ấy khiến cả học đường đều ngoái nhìn, thấy người nộp bài lại là Liễu Hạ, mọi ánh mắt lập tức mở to kinh ngạc.

“Không thể nào! Ta mới làm được sáu đề thôi!”

“Hôm nay sao hắn lại nhanh thế chứ?”

Đinh Hiển không để hắn về chỗ ngay mà cẩn thận xem từng bài. Một đề, hai đề, ba đề… cho đến hết mười đề.

Sau khi đọc xong, ông ngẩng đầu nhìn Liễu Hạ:

“Đây là do chính ngươi làm?”

“Bẩm tiên sinh, đúng là do học sinh làm.”

Khẩu khí của Đinh Hiển hôm nay khác hẳn ngày thường, nghe có phần dồn dập nhưng trong mắt mọi người, rõ ràng là Liễu Hạ vì mải mê theo đuổi tốc độ, phá đề bừa bãi, làm cho tiên sinh nổi giận.

Đinh Hiển chậm rãi, vững vàng bước xuống dưới lớp, mang theo giấy làm từ tre trúc, cầm bút viết mấy hàng chữ:

“Mười đạo đề này, ngươi mang về phá.

Ngày mai khóa sớm...

Giờ Mùi ngày mai, nộp cho ta.”

Điền Chí Thành nhìn thấy cảnh này, liền ghé tai Lưu Tế Khả, khẽ nói:

“Chẳng lẽ tiên sinh thấy Liễu Hạ phá không hay nên mới như vậy?”

Lưu Tế Khả khẽ lắc đầu:

“Tại hạ không rõ.”

…

Liễu Hạ nhận đề, ngồi trở về chỗ, bắt đầu phá lại từ đầu. Mười đề mà Đinh Hiển ra không nằm trong tập đề nhưng Liễu Hạ lại rất rõ xuất xứ từ sách nào. Hắn chỉ hơi ngẫm nghĩ chốc lát đã viết kín cả tờ giấy.

Khi mang nộp lại cho Đinh Hiển, bản thân ông cũng thoáng kinh ngạc nhưng vẫn lặng lẽ xem hết.

Mười đề này quả thật không có trong tập đề, cũng chẳng nằm trong bất cứ sách thời văn nào mà ông biết. Bao năm giảng dạy ở Đinh thị tộc học, Đinh Hiển quen thuộc hầu hết đề thi hương, thi hội các đời. Những đề vừa rồi đều do ông tùy ý nghĩ ra tại chỗ.

Ấy vậy mà Liễu Hạ phá đề còn nhanh hơn cả dự liệu, chất lượng cũng vượt xa tưởng tượng.

Trong tay Đinh Hiển vẫn còn lưu lại các bản phá đề hằng ngày của Liễu Hạ. Rõ ràng từng ngày, tốc độ phá đề càng nhanh, lời văn càng tinh luyện.

Mà trước đó, Liễu Hạ thậm chí chưa từng thực sự học qua thời văn!

Điều này có ý nghĩa gì, Đinh Hiển hiểu rõ vô cùng.

Lúc này, ông đã hoàn toàn xác nhận: Liễu Hạ có thiên tư xuất chúng trên con đường khoa cử. Bao năm dạy ở Đinh thị tộc học, Đinh Hiển chưa từng gặp được đệ tử nào như hắn.

Thoạt nhìn tưởng chẳng có gì nổi bật, nhưng chính là ứng vào câu: “Âm nhi nhật chương” – âm thầm mà ngày một rực rỡ.

Nhưng với Liễu Hạ mà nói, việc phá đề thuận lợi lại không có nghĩa là nỗi khổ đã chấm dứt. Cái gọi là bát cổ, hắn mới chỉ nắm vững được một “cổ”, còn bảy “cổ” nữa đang chờ hắn dốc sức chinh phục.

Hôm nay tuy không cần thức đêm, song Liễu Hạ vẫn nán lại trong học đường, tiếp tục học chế nghệ phần thừa đề và khởi giảng, đồng thời nghiền ngẫm thời văn của tiền nhân.

Đinh Hiển chọn văn chương của Vương Ngao, thế là Liễu Hạ liền tới thư đường tìm sách của ông để đọc. Vương Ngao làm quan to, đến thời Chính Đức từng giữ chức Thủ phụ Nội các. Tác phẩm của ông cũng vô cùng phong phú: có thời văn, kỷ sự, địa phương chí và nhật ký, thậm chí cả minh chí mộ và sách về âm luật, mộng triệu. Nếu đặt ở thời hiện đại, Vương Ngao tuyệt đối là một “cao thủ quản lý thời gian” và là một slash man (người đàn ông đa năng) chính hiệu, trải từ thanh niên tới trung lão niên.

Liễu Hạ lại gặp Thi Duẫn, hai người tuy không quấy rầy nhau, mỗi người chuyên chú vào sách riêng, nhưng lâu dần, họ bắt đầu giới thiệu cho nhau vài cuốn hay đã đọc qua.

Liễu Hạ đọc rất tạp, vốn tưởng Thi Duẫn là loại học giả chỉ chăm chú vào chính kinh, nào ngờ sách hắn giới thiệu lại khá thú vị. Nhìn thái độ Thi Duẫn, có vẻ hắn cũng hứng thú với những sách mà Liễu Hạ khuyên đọc.

Sau khi đã nắm chắc ‘phá đề chi pháp’, Liễu Hạ xem như đã hiểu phần khó nhất trong bát cổ. Từ đây học các phần sau sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Tốc độ phá đề của hắn càng lúc càng nhanh, trong đám đồng môn đã trở thành một trong những người nộp bài sớm nhất.

Chuyện nộp bài nhanh nếu đặt ở đám người Thi Duẫn, Lưu Tế Khả thì chẳng ai thấy lạ nhưng khi rơi vào Liễu Hạ, lại khiến không ít người khó chịu.

Khi tiên sinh không có mặt, mọi người tranh thủ đọc sách, phá đề, làm văn, có kẻ đến trước mặt Liễu Hạ hỏi:

“Liễu Hạ, có phải trong nhà ngươi có trưởng bối từng học ở Đinh thị tộc học?”

Liễu Hạ lắc đầu.

“Ta lại nghe nói, mấy năm trước từng có học trò sớm mượn tập thời văn của học đường, trước đó phá đề sẵn, khiến người ta ngỡ hắn tài hoa xuất chúng, nhờ vậy được hưởng hết phong quang trong tộc học. Nhưng đến kỳ đồng sinh thí thì rốt cuộc cũng lộ nguyên hình.”

“Liên can gì tới ta?” – Liễu Hạ khẽ đáp.

“Gần đây ta về nhà gặp một tri kỷ, cũng là người xuất thân từ xã học Thông Tế, tên là Đỗ Cảnh Vi. Liễu Hạ, ngươi có quen hắn không?”

“Đỗ huynh nói với ta rằng, ngươi chỉ mới nhập học xã Thông Tế vào năm ngoái. Lúc ấy mới học được hai quyển Tứ Thư, với mạch nghĩa và thời văn đều chẳng biết gì. Một kẻ chỉ mới bắt đầu học Tứ Thư từ năm ngoái, sao có thể phá đề nhanh hơn bọn ta?”

Người nói lời này tên là Cát Trường Lý, khi vào Đinh thị tộc học đứng hạng thứ hai mươi, cũng chính là chót bảng.

Hắn phá đề cũng chậm, vốn trước kia còn có Liễu Hạ “đội sổ” che chắn nên Đinh Hiển chẳng để ý nhiều. Thế nhưng gần đây Liễu Hạ ngày càng phá nhanh, ngược lại khiến hắn bị tiên sinh mắng mấy lần.

Rõ ràng Liễu Hạ lần nào cũng xin tiên sinh gia hạn, vậy mà chưa từng bị trách phạt một câu!

Cát Trường Lý càng nghĩ càng ấm ức. Sau khi về nhà lại quen biết Đỗ Cảnh Vi, nghe hắn kể chuyện, hắn càng khẳng định: Liễu Hạ phá đề tất nhiên là đạo văn.

“Ngươi muốn thế nào?” – Sắc mặt Liễu Hạ vẫn thản nhiên.

“Ngay tại chỗ này phá đề! Nếu ngươi thật sự làm được, ta sẽ phục ngươi. Còn nếu không phá nổi, kẻ đạo văn sao có thể ở lại Đinh thị tộc học?” – Cát Trường Lý nói hùng hồn, lập tức khiến không ít người trong học đường ngả theo phe hắn.

“Ta không đồng ý.” – Liễu Hạ liếc hắn một cái – “Ta vì sao phải nghe ngươi?”

“Liễu Hạ, ngươi là không dám rồi chứ? Rõ ràng ngươi đạo văn!”

Liễu Hạ gấp sách lại, khóe miệng nhếch lên như cười mà chẳng phải cười:

“Ta không tỉ thí với ngươi thì ta là đạo văn. Đạo văn thì không thể ở lại Đinh thị tộc học. Ta phá không nổi thì cũng là đạo văn, cũng không thể ở lại Đinh thị tộc học. Ta đã nộp học phí rồi, ngay cả tiên sinh cũng chưa từng nói gì. Còn ngươi, hết mở miệng đạo văn này rồi lại đạo văn nọ, ngươi là cái thá gì? Ta cần ngươi phục ư?”

“Rảnh rỗi cứ ngồi đây bảo ta đạo văn, sao không tự xét lại bản thân? Năm ngoái ta mới bắt đầu học Tứ Thư, khi nhập học xếp hạng mười bảy. Còn ngươi xếp hạng hai mươi. Mấy năm nay sách vở ngươi học, chẳng lẽ đều cho chó ăn hết rồi sao?”

Nói xong, Liễu Hạ còn chắp tay thi lễ:

“Các vị đồng môn, ta tuyệt không có ý sỉ nhục chó. Nếu trong nhà các vị có nuôi chó, thì ở đây xin cáo lỗi trước.”

≧◔◡◔≦

------------------------------

Lời nhắn từ Toidoc:

Có những người như những cuốn tiểu thuyết kinh điển, càng đọc càng thấy hay, càng ở gần càng thấy trân trọng. Đừng vội vã, trang hay nhất thường nằm ở phía sau.

Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại