Chương 1

Mùa xuân ở thôn Hà Hoa là sự tàn úa và hoang vu.

Dòng nước bùn vàng của đầu xuân cuốn theo những tảng đá lớn lăn xuống, một tiếng "ầm" vang lên, chặn đứng con đường mòn duy nhất ngoài thôn mà người dân đã đi lại mấy đời nay, cũng chặn đứt luôn con đường sống của cả thôn.

Gió rít gào qua mang theo toàn mùi đất ngai ngái, thổi rụng sạch lá cây hòe già ở đầu thôn. Trên thân cây nứt ra những rãnh lớn, hệt như khuôn mặt nhăn nhúm của ông trưởng thôn.

Dưới gốc cây, ông Phương và bà Phương đang tựa lưng vào đó, đôi chân co rúm, mí mắt rủ xuống, đến cả sức để mở mắt nhìn trời cũng chẳng còn.

Nha Nha biết họ cũng giống như cô bé, bụng trống rỗng, miệng nhạt thếch, là do thiếu muối rồi.

Kể từ lần nha dịch của triều đình đến chiêu mộ trai tráng, nam nhân trong thôn hễ còn chút sức lực đều bị bắt đi sạch.

Hơn nửa năm trôi qua, đến một lời nhắn nhủ cũng chẳng thấy gửi về, e rằng đã sớm thành hồn ma bóng quỷ nơi đồng hoang rồi.

Hai mươi mốt nhân khẩu còn sót lại, bẻ ngón tay đếm đi đếm lại, người khỏe mạnh nhất cũng chỉ có Lâm đại nương góa chồng mới ngoài ba mươi, và Triệu thúc thợ săn bị ngã thọt chân khi lên núi săn bắn từ ba năm trước.

Bà Trương cho miếng bánh bột ngô, Lâm đại nương nhét cho nắm rau dại, người cả thôn đều xót xa cho đứa trẻ không cha không nương này. Sau đó cô bé về sống cùng bà Liễu. Bà Liễu không con không cái, hai bà cháu nương tựa vào nhau trong căn nhà đất lụp xụp, đùm bọc qua ngày.

Bà Liễu đối xử với Nha Nha rất tốt, có chút đồ ăn nào đều nhường cho cô bé nhét đầy bụng trước. Nha Nha cũng rất hiểu chuyện, tuy còn nhỏ tuổi nhưng cô bé đã biết dìu bà Liễu, dẫm lên những vách đất dốc ra núi phía sau nhà đào rau dại, hái nấm.

Nha Nha là cây gậy nhỏ của bà Liễu, cũng là đứa trẻ lùng thức ăn giỏi nhất thôn.

Mọi năm cứ đến độ đầu xuân, vườn tược của các hộ gia đình trong thôn hẳn đã nhú mầm rau xanh, trong núi cũng rộ lên những đợt rau dại mới mọc. Thế nhưng năm nay lại khác.

Bùn vàng do trận lở đất cuốn tới đã vùi lấp sạch những luống rau ở đầu thôn, đất đai đóng tảng cứng ngắc.

Nhà nào trong thôn cũng có vài sào ruộng bạc màu, chủ yếu trồng hạt kê và lúa mạch. Nhưng đó đều là cây trồng thu hoạch mùa thu cất trữ mùa đông, lương thực thu được từ năm ngoái phải nuôi sống cả thôn hơn nửa năm, lại còn phải chừa lại làm hạt giống cho năm sau.

Sau khi nam nhân trai tráng bị bắt đi lính, các ông bà lớn tuổi trông nom kho lương thường không cẩn thận để chuột bọ lọt vào cắn phá, khiến lượng hao hụt lớn hơn hẳn trước kia. Cầm cự qua được mùa đông thì trong kho cũng chỉ còn sót lại chút cám hay trấu vụn.

Mấy cây củ cải cây cải thảo cuối cùng tích trữ trong hầm cũng đã lấy ra luộc lên cho lũ trẻ lót dạ từ trước Tết.

Mọi người đều trông mong tuyết tan, đường dễ đi hơn để có thể ra ngoài đổi chút thức ăn và muối, nhưng giờ đây mọi hy vọng đều tan tành mây khói.

Bếp nhà nào nhà nấy đều lạnh ngắt trống trơn.