Chương 2: Cổng Son

Kiệu đi suốt ba ngày.

Tần Minh ngồi trong kiệu, màn lụa đỏ che kín hai bên, chỉ có một khe hở nhỏ phía trước để nàng nhìn ra ngoài. Cánh đồng lúa chín vàng nối tiếp nhau, làng mạc nhỏ bé lặng lẽ trôi qua, dãy núi xa mờ dần trong sương chiều.

Ngày đầu, nàng khóc — âm thầm, nước mắt thấm ướt tay áo, không dám để ai nghe thấy.

Ngày thứ hai, nàng hết nước mắt. Nàng ngồi im, tay nắm chặt chiếc lược trầm hương, ngửi mùi hương quen thuộc và cố nhớ lại từng chi tiết của phủ huyện — tiếng mẹ gọi mỗi sáng, tiếng ca ca cãi nhau với cha về chuyện sách vở, tiếng lá hồng xào xạc trong gió thu.

Ngày thứ ba, nàng không còn nhớ nổi mặt ca ca nữa. Chỉ còn lại cảm giác — xa xôi, ấm áp, như ánh lửa đã tắt từ lâu.

Buổi chiều ngày thứ ba, kiệu dừng lại dưới chân tường thành. Kinh thành sừng sững trước mặt — tường đá cao vút, màu xám đen, rêu phong phủ đầy. Cổng thành mở rộng, người xe tấp nập ra vào. Nàng chưa từng thấy nhiều người như thế.

Đêm đó, nàng nghỉ ở dịch trạm. Bà lão quản dịch trạm đưa cho nàng bát cháo nóng: "Mai vào cung rồi, không biết bao giờ mới được ăn bát cháo quê nữa." Tần Minh cúi đầu, ăn hết bát cháo, ăn cả mấy miếng bánh khô. Nàng biết bà lão nói đúng.

Nàng không ngủ được. Nhưng khi trời vừa sáng, nàng đã tỉnh dậy, mặc y phục mới, chải tóc gọn gàng, cài chiếc trâm bạc của mẹ lên mái tóc. Nàng nhìn vào gương đồng — bóng mình nhòe đi trong ánh sáng lờ mờ. Khuôn mặt ấy, ngày hôm nay, sẽ bước vào một cuộc đời khác.

---

Kiệu lại nhấc lên.

Lần này, không còn tiếng ve kêu, không còn mùi rơm khô ngoài đồng. Chỉ có tiếng bước chân đều đều của phu kiệu, tiếng ồn ào của kinh thành — tiếng rao hàng, tiếng cười nói, tiếng bánh xe lăn, tất cả hòa vào nhau thành một thứ âm thanh hỗn độn, xa lạ.

Tần Minh vén màn, nhìn ra ngoài. Kinh thành mênh mông quá — nhà cửa san sát, mái ngói đỏ như vảy cá, phố xá chằng chịt, người đi lại như mắc cửi. Phủ huyện Thanh Thủy của nàng chỉ có một con đường chính, hai dãy nhà thấp, và một cái chợ nhỏ. Ở đó, ai cũng biết ai. Còn ở đây, nàng chỉ là một khuôn mặt lạ giữa biển người vô danh.

Kiệu rẽ vào một con đường rộng hơn, lát đá xanh. Hai bên là những bức tường cao, sơn màu đỏ son, uốn lượn như rồng.

"Cổng Đoan Môn." Thái giám Lý Văn Hòa nói, giọng kính cẩn. "Qua đây là vào hoàng cung rồi."

Tim Tần Minh đập mạnh.

Kiệu đi qua một cái cổng lớn — cao đến nỗi nàng phải ngửa mặt mới thấy hết. Cổng bằng gỗ lim, sơn son, đinh đồng óng ánh. Hai bên cổng có hai con sư tử đá, mắt mở trừng trừng, nhìn xuống nàng như hai vị thần canh gác.

Qua cổng, một thế giới khác mở ra.

Những tòa điện sừng sững, mái ngói vàng lấp lánh dưới ánh mặt trời, cong vút lên trời như những cánh chim khổng lồ. Hàng lang dài vô tận, nối tiếp nhau, uốn lượn quanh co như một mê cung bằng gỗ và đá. Cột kèo chạm trổ tinh xảo — rồng bay, phượng múa, hoa lá, mây trời.

Nhưng cũng lạnh lẽo.

Đó là ấn tượng đầu tiên của Tần Minh. Hoàng cung lạnh lẽo. Những bức tường cao ngăn cách ánh sáng, những hành lang dài hun hút gió. Không có tiếng chim hót, không có tiếng trẻ con cười. Chỉ có tiếng bước chân — đều đều, vội vã — của những người mặc áo xanh, áo vàng, áo tím, đi qua đi lại như những bóng ma.

Nàng nhìn qua khe màn, thấy những cung nữ mặc áo xanh, tay bê khay, đi sát vào tường, cúi đầu, không dám ngước lên. Thấy những thái giám đứng ở các góc hành lang, mắt nhìn thẳng, mặt không cảm xúc. Thấy một vài phi tần — nàng đoán thế — mặc y phục lộng lẫy, đi giữa các cung nữ vây quanh, nhưng mặt cũng không cười.

Nàng chợt nhớ đến phủ huyện nhỏ — nơi mẹ nàng có thể gọi to từ bếp ra sân, nơi ca ca có thể cười vang dưới gốc cây hồng. Ở đây, không ai dám nói to.

Kiệu đi qua một cái cổng nữa, nhỏ hơn, phía trên có ba chữ vàng: "Tân Phi Uyển."

"Tới rồi." Lý Văn Hòa nói. "Mời cô nương xuống kiệu."

Tần Minh bước ra, chân chạm đất. Nàng đứng trước một khu vườn nhỏ, có hồ cá, có cây cảnh, có một cái đình giữa hồ. Xung quanh là những dãy phòng mái ngói đỏ, cửa sổ mở ra hướng vườn.

Nàng đứng một mình giữa vườn, tay nắm chặt chiếc lược trầm hương trong túi áo. Lá vàng rơi trên mặt nước hồ cá, tạo thành những gợn sóng lăn tăn. Nàng thấy mình cũng như chiếc lá kia — rơi từ một cành cây xa lạ, trôi trên một mặt hồ xa lạ.

"Tần cô nương?"

Giọng nói già nua vang lên từ phía sau. Một bà lão đứng trước cửa một căn phòng, tay cầm chiếc khăn vải trắng. Bà phải năm mươi tuổi rồi — tóc bạc, da nhăn, lưng hơi còng, mặc áo xanh của cung nữ nhưng đã bạc màu.

"Dạ." Tần Minh cúi đầu. "Con là Tần Minh."

Bà lão nhìn nàng từ đầu đến chân, rồi gật đầu, mặt không cảm xúc.

"Lão nô tên Ôn Cẩn. Từ hôm nay, lão nô sẽ chăm sóc cho cô nương."

Ôn Cẩn.

Tần Minh nhìn bà — người phụ nữ già, lưng còng, tay run run. Trong lòng nàng chợt dâng lên một cảm giác vừa quen vừa lạ, như thể nàng đã gặp bà ở đâu đó rồi. Có lẽ vì bà nhắc nàng nhớ đến bà ngoại, người đã mất khi nàng mới lên bảy.

"Con xin bà chỉ bảo." Tần Minh nói, cúi đầu thật sâu.

Ôn Cẩn quay lưng, bước vào căn phòng phía sau. "Vào đi."

---

Căn phòng nhỏ, nhưng sạch sẽ.

Một chiếc giường gỗ trải chiếu mới. Một cái bàn nhỏ kê bên cửa sổ, trên bàn có ấm trà sứ trắng, một cây đèn dầu, một quyển "Nữ giới" bìa ố vàng. Một tủ gỗ đựng quần áo, một giá đồ trang điểm, một tấm gương đồng. Một cửa sổ mở ra vườn, vệt nắng dài trên nền gạch.

Phòng trống trải. Ở phủ huyện, phòng nàng chất đầy đồ — sách vở, đồ chơi, những bông hoa khô mẹ ép trong trang sách. Ở đây, không có gì cả. Chỉ có những thứ cần thiết, và không một dấu vết nào của riêng nàng.

Ôn Cẩn đóng cửa lại, kéo ghế ngồi đối diện nàng.

"Lão nô ở trong cung này bốn mươi năm rồi." Giọng bà trầm. "Vào năm mười hai tuổi, làm cung nữ tạp dịch. Làm dần lên, hầu hạ các nương nương. Đến nay, tóc đã bạc, mắt đã mờ, nhưng vẫn còn sống."

Bà dừng lại, nhìn Tần Minh.

"Lão nô đã chăm sóc ba vị tân phi tần trước cô nương. Một người mất sủng, vào lãnh cung. Một người bị phế, gửi vào am. Một người... chết."

Chữ "chết" rơi ra từ miệng Ôn Cẩn, nhẹ như một chiếc lá rụng.

Tần Minh rùng mình.

"Nhưng lão nô vẫn còn sống." Ôn Cẩn nói tiếp. "Lão nô còn sống vì lão nô biết quy tắc. Lão nô sẽ dạy cô nương những quy tắc đó, nếu cô nương muốn học."

"Con muốn học." Tần Minh nói ngay.

Ôn Cẩn gật đầu.

"Quy tắc thứ nhất: trong cung này, không được tin ai."

"Kể cả bà?"

"Kể cả lão nô." Ôn Cẩn nhìn thẳng vào mắt nàng. "Lão nô là cung nữ được phân công chăm sóc cô nương. Nhưng nếu có người khác ra lệnh, lão nô cũng phải nghe theo."

"Quy tắc thứ hai: đừng bao giờ nói xấu ai sau lưng. Tường có tai, vách có mắt. Cô nương nói gì, rồi sẽ đến tai người không nên nghe."

"Quy tắc thứ ba: đừng tỏ ra thông minh quá. Các nương nương khác đều có gia thế, có người chống lưng. Cô nương chỉ là con gái quan huyện. Nếu tỏ ra thông minh, họ sẽ ghen ghét. Nếu tỏ ra ngu ngốc, họ sẽ khinh thường. Phải biết giữa — đủ thông minh để không bị lừa, đủ ngu ngốc để không bị để ý."

"Quy tắc thứ tư: đừng yêu Hoàng thượng."

Tần Minh sững người.

"Hoàng thượng là thiên tử." Ôn Cẩn nói, giọng nghiêm. "Người có thể sủng ái cô nương hôm nay, nhưng ngày mai người có thể sủng ái người khác. Hãy coi người như một vị thần — kính trọng, nhưng đừng yêu."

Tần Minh cúi đầu. Nàng mười bốn tuổi, chưa từng yêu ai. Nhưng lời Ôn Cẩn làm nàng thấy lòng nặng trĩu.

"Đó là bốn quy tắc." Ôn Cẩn đứng dậy. "Mai có lễ tấn phong. Sẽ có người đến dạy cô nương nghi lễ."

Bà ra ngoài, đóng cửa lại.

Tần Minh ngồi một mình trong căn phòng xa lạ. Nàng lấy chiếc lược trầm hương từ trong túi áo ra, đặt lên bàn. Mùi hương thoang thoảng, quen thuộc, như một sợi dây mỏng manh nối nàng với quê nhà. Nàng nhìn những cánh hoa cát cánh được chạm khắc trên thân gỗ, nhớ đến lời mẹ: "Những thứ đẹp nhất thường là những thứ mong manh nhất."

Nàng mong manh. Nhưng nàng sẽ không gãy. Nàng sẽ học.

---

Buổi trưa, Ôn Cẩn mang cơm đến — một bát cơm trắng, một đĩa rau xào, một bát canh thịt nạc. Thức ăn được bày biện đẹp mắt, nhưng ăn vào không thấy mùi vị gì. Không giống như những bữa cơm mẹ nấu ở nhà — canh rau tập tàng, cá kho tộ, cà muối — có vị quê, vị nhà.

Nàng ăn hết phần cơm, không dám bỏ thừa.

"Tốt." Ôn Cẩn gật đầu. "Ở trong cung, không được lãng phí thức ăn."

Buổi chiều, không có ai đến dạy nghi lễ. Tần Minh ra đứng bên cửa sổ, nhìn ra vườn. Lá vàng rơi trên mặt hồ. Một con chim sẻ đậu trên cành, nhìn quanh, rồi bay đi.

Tiếng bước chân vang lên từ hành lang. Một cô gái trạc tuổi nàng đi qua, mặc y phục mới, tóc búi cao. Cô gái nhìn vào phòng nàng, cười — một nụ cười ngây thơ, vô tư — rồi đi tiếp.

Một tân phi tần khác. Tần Minh chợt nghĩ: nàng không cô đơn. Có những người khác cũng như nàng — cũng vừa rời gia đình, cũng vừa bước qua cánh cổng son này, cũng đang sợ hãi. Nhưng nỗi sợ của mỗi người là riêng. Và nỗi sợ của nàng, không ai chia sẻ được.

---

Chiều tàn, hoàng hôn buông xuống. Hoàng cung lên đèn. Những chiếc đèn lồng đỏ được thắp sáng dọc các hành lang, tạo thành một dải lửa uốn lượn trong bóng tối.

Nàng ngồi bên cửa sổ, nhìn ra màn đêm. Gió đêm thổi vào, mát lạnh, mang theo mùi hoa từ vườn nào đó — không phải hoa cát cánh, mà là một thứ hoa nồng nàn, xa lạ.

Ôn Cẩn vào phòng, thắp đèn dầu.

"Tối rồi, cô nương nên nghỉ sớm."

Bà ra ngoài, đóng cửa. Tần Minh nằm xuống giường, kéo chăn lên đến cằm. Đèn dầu vẫn cháy, ngọn lửa nhỏ lay động trong bóng tối, tạo thành những cái bóng nhảy múa trên tường.

Nàng nhìn ngọn lửa, nhớ về phủ huyện. Ở nhà, mỗi tối, mẹ nàng ngồi bên đèn dầu may vá. Cha nàng đọc sách. Ca ca nằm dài trên phản, tay cầm quyển truyện, thỉnh thoảng cười khúc khích. Cả nhà quây quần trong căn phòng nhỏ, ấm áp, yên bình.

Ở đây, không có ai. Chỉ có nàng và ngọn đèn dầu cô đơn.

Nàng nhắm mắt, cố ngủ. Nhưng giấc ngủ không đến.

Nàng nằm im, nghe tiếng gió rít qua khe cửa, tiếng côn trùng kêu rả rích trong vườn, tiếng chuông gió từ xa vọng lại — leng keng, leng keng.

Và rồi, nàng nghe thấy một âm thanh khác.

Tiếng khóc.

Không phải tiếng gió, không phải tiếng côn trùng. Là tiếng khóc của một người phụ nữ — nghẹn ngào, kìm nén, nhưng vẫn vọng ra qua bức tường dày, qua khoảng sân rộng, qua màn đêm tĩnh mịch.

Tiếng khóc từ xa, từ một căn phòng nào đó trong Tân Phi Uyên.

Tần Minh giật mình ngồi dậy. Tim nàng đập mạnh. Nàng lắng tai nghe — tiếng khóc vẫn tiếp tục, không ngừng, như một dòng suối ngầm chảy dưới lòng đất.

Nàng sợ. Nhưng nàng cũng hiểu: nàng không thể quay lại. Cánh cổng son đã đóng sau lưng nàng. Con đường duy nhất là đi tiếp.

Nàng ôm chặt chiếc lược trầm hương trong tay, ngửi mùi hương quen thuộc, và cố nhắm mắt.

Tiếng khóc vẫn vọng về, không ngừng. Nhưng dần dần, mệt mỏi kéo nàng vào giấc ngủ — một giấc ngủ chập chờn, đầy những giấc mơ về những bức tường son cao vút, về những cánh cổng đóng chặt, về một vườn hoa cát cánh tím biếc đang dần héo úa dưới nắng thu.

---

Sáng hôm sau, Tần Minh tỉnh dậy khi trời còn chưa sáng hẳn. Ánh sáng lờ mờ xuyên qua cửa sổ, nhuộm căn phòng một màu xám nhạt.

Ôn Cẩn vào phòng, mang theo một bộ y phục mới — màu hồng nhạt, thêu hoa nhỏ, tay áo rộng. Bộ y phục của một tân phi tần, chuẩn bị cho lễ tấn phong.

"Hôm nay là ngày quan trọng." Ôn Cẩn vuốt phẳng bộ y phục. "Khi gặp Hoàng thượng và Hoàng hậu, phải cúi đầu, không được nhìn thẳng. Khi nhận chỉ, phải quỳ, dập đầu ba lạy."

"Dạ."

Ôn Cẩn giúp nàng mặc y phục. Lụa mềm, màu hồng nhạt như cánh đào. Tay áo rộng, khi nàng đưa tay lên, lụa rủ xuống như làn nước. Tóc nàng được chải gọn, búi cao, cài một chiếc trâm vàng — do triều đình cấp — thay cho chiếc trâm bạc của mẹ.

Tần Minh nhìn mình trong gương. Nàng thấy một cô gái lạ hoắc — mặt trắng hơn, môi đỏ hơn, mắt to hơn — nhưng không phải nàng. Là một người khác, một Tần Minh khác, mặc y phục của hoàng cung, chuẩn bị bước vào một cuộc đời khác.

"Đi thôi." Ôn Cẩn nói.

Tần Minh bước ra khỏi phòng, theo chân Ôn Cẩn qua những hành lang dài. Ánh nắng sớm chiếu rọi, vàng rực, ấm áp. Nhưng nàng vẫn thấy lạnh.

Nàng đi qua những khu vườn, qua những khoảng sân, qua những cánh cổng. Thỉnh thoảng, nàng thấy những phi tần khác — cũng mặc y phục mới, cũng đi theo cung nữ, cũng cúi đầu, cũng im lặng. Tất cả đều đi về cùng một hướng — về phía điện Thái Hòa, nơi lễ tấn phong sẽ diễn ra.

Nàng không biết tương lai sẽ thế nào. Nàng không biết ai trong số những cô gái này sẽ là bạn, ai sẽ là thù. Nàng không biết liệu mình có sống sót qua những năm tháng sắp tới hay không.

Nhưng nàng biết một điều: nàng sẽ nhớ mãi đêm đầu tiên này — nơi nàng nghe tiếng khóc của một người phụ nữ xa lạ, và nàng chợt hiểu rằng nơi này, dù đẹp đẽ đến đâu, cũng không phải là nhà.

Nàng bước tiếp, theo chân Ôn Cẩn, qua những hành lang dài vô tận.

Phía trước, điện Thái Hòa sừng sững, mái ngói vàng lấp lánh dưới nắng sớm.

Phía trước, một cuộc đời mới đang chờ.

Nàng không biết cuộc đời đó sẽ ra sao. Nhưng nàng biết: nàng sẽ không gục ngã.

Dù có thế nào, nàng sẽ sống.