Hàn Môn Chi Sĩ [ Khoa Cử ] Chương 1: Xuyên Qua

Đầu xuân tháng ba, cỏ non xanh mướt, chim oanh bay lượn khắp nơi. Một chiếc thuyền nhỏ nhẹ nhàng lướt từ bờ sông bên kia tới, từng vòng sóng nước loang ra, làm chim chóc trên cây giật mình bay tán loạn, cũng vô tình đánh thức giấc mộng ngắn của thiếu niên đang nằm dưới tàng cây.

Thiếu niên ấy chỉ chừng mười hai, mười ba tuổi, thân hình gầy gò, khuôn mặt trắng bệch. Khi bị tiếng nước đánh thức, hắn mơ màng tưởng mình đã trở về thế giới hiện đại quen thuộc. Nhưng trước mắt vẫn là con sông ấy, chính là dòng sông chảy ngang trước cửa nhà hiện tại. Dọc theo dòng nước đi thêm mấy bước nữa là đến ngã ba, nơi có căn nhà tranh của hắn.

“Hạ ca nhi! Sao lại ngủ ở đây? Thân thể đỡ hơn chút nào chưa?”

Liễu Hạ mở mắt, nhìn thấy người vừa gọi là Tam thúc, hắn gượng dậy, đáp:

“Tam thúc, đỡ nhiều rồi ạ.”

Tam thúc nhìn chằm chằm hắn hồi lâu, thấy sắc mặt tuy còn uể oải nhưng không giống như mấy ngày trước thất hồn lạc phách nữa, mới khẽ thở phào:

“Nương ngươi chỉ có mỗi mình ngươi, nếu ngươi mà có mệnh hệ gì…”

Nói đến đây ông dừng lại. Dù gọi là “Tam thúc”, thật ra cũng chỉ là người cùng tộc, chẳng phải ruột thịt. Nhiều lời cũng vô ích.

Liễu Hạ mỉm cười: “Tam thúc, con hiểu.”

Nụ cười ấy khiến ông Tam thoáng ngây người, trong khoảnh khắc ông như thấy lại hình bóng của phụ thân hắn năm xưa.

Hạ Hà thôn, một vùng quê nhỏ thuộc phủ Trấn Giang, là nơi lần đầu tiên xuất hiện một tú tài chính là Liễu Tín, phụ thân Liễu Hạ. Khi tên ông được yết bảng, cả thôn sôi sục, từ già đến trẻ kéo đến nhà cũ Liễu gia chỉ để tận mắt nhìn thấy phong thái của “tân tú tài”. Cảnh tượng náo nhiệt năm ấy, Tam thúc đến giờ vẫn nhớ như in.

Đáng tiếc, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Năm ngoái, Liễu Tín bị cảm phong hàn, chưa đầy hai tháng sau đã bệnh nặng qua đời, để lại người vợ yếu ớt và đứa con trai duy nhất.

Liễu Hạ xuyên đến Đại Minh triều chưa đầy một tháng.

Ở hiện đại, hắn chỉ là một lập trình viên khổ cực trong xưởng phần mềm, ngày ngày tăng ca như điên, stress chồng chất. Một ngày nọ, sau khi thức trắng suốt một tháng, hắn ngất xỉu, tỉnh lại thì thấy mình đã ở nơi này, 500 năm trước, thành một thiếu niên chưa đầy mười lăm tuổi, sống ở nông thôn huyện Đan Đồ, phủ Trấn Giang, Nam Trực Lệ.

Hiện tại là niên hiệu Gia Tĩnh của Đại Minh, đúng lúc quyền thần Nghiêm Tung đang thao túng triều cương. Nhưng với Liễu Hạ dân dã sống ở nông thôn, chuyện ai làm Tể tướng, ai phò chính… hoàn toàn chẳng liên quan gì. Việc trước mắt là sinh tồn.

Chỉ hơn hai mươi ngày, Liễu Hạ đã hiểu rõ, quay về hiện đại chỉ là giấc mộng xa xôi. Như vậy hắn phải sống thế nào trong triều Đại Minh này?

Liễu Hạ ngặm cọng cỏ đuôi ngựa, ngẩng đầu nhìn trời. Trong mắt người ngoài, hắn đúng là đứa trẻ bị đả kích nặng nề, sống không còn hy vọng.

“Liễu tướng công mất sớm, Liễu gia nương tử bệnh nặng không nói, Hạ ca nhi lại ra nông nỗi này, nhìn mà thấy xót lòng…”

“Chẳng phải là vì nhà Sở gia sao…”

“Suỵt! Nhẹ giọng một chút!”

Cha của Liễu Hạ, Liễu Tín, tuy đỗ tú tài từ sớm nhưng con đường tiến thân lại không thuận lợi. Sau khi đỗ, ông tiếp tục ba lần tham gia kỳ thi hương mà vẫn không đỗ. Ngược lại, Sở Hiền lại kiên trì theo đuổi nghiệp đèn sách, sau khi có tên trong bảng vàng kỳ viện thí, tiếp tục tham dự thi hương vào năm Gia Tĩnh thứ 37 và thi đỗ cử nhân, chính thức bước vào hàng ngũ quan lại cấp thấp trong hệ thống triều đình nhà Minh.

Ở thời Minh, cử nhân là người có thể được bổ nhiệm làm quan ngay. Tuy hiện tại học vị cử nhân không còn “nặng ký” như thời triều đầu, phần lớn các chức vụ quan trọng trong triều đều do tiến sĩ đảm nhiệm, nhưng cuộc cạnh tranh vẫn vô cùng khốc liệt.

Lấy kỳ thi hương năm Mậu Ngọ, Gia Tĩnh 37 tại Ứng Thiên phủ làm ví dụ, Ứng Thiên phủ có chỉ tiêu đỗ cư nhân là 135 người nhưng số thí sinh dự thi lại gấp gần 300 lần con số đó, ỷ lệ trúng tuyển chỉ khoảng 3%.

Thậm chí, năm đó còn có sự góp mặt của một nhân vật lẫy lừng, Vương Tích Tước, người sau này trở thành Thủ phụ (Tể tướng), đỗ cao ở bảng thi hương với bài văn 《Xuân Thu》 và xếp thứ tư toàn kỳ.

Sau khi thi đỗ cử nhân, Sở Hiền gần như bước sang một tầng lớp xã hội khác. Dù chưa từng chính thức tuyên bố hủy bỏ hôn ước với nhà họ Liễu, nhưng theo cách nói của ông ta cũng ngụ ý rõ ràng rằng hai bên năm xưa chỉ là hứa miệng, không có hôn thư ràng buộc cho nên không thể coi là thật sự “đính hôn”.

Sau khi cha Liễu Hạ mất, Sở Hiền có đến nhà họ Liễu một lần, mang theo 20 lượng bạc và thẳng thừng tuyên bố, hai nhà không còn hôn ước gì nữa.

Mẹ của Liễu Hạ, vốn đã vô cùng suy sụp vì cái chết của chồng, sau khi thấy Sở gia mang “lễ cắt đứt” đến, đã không chịu nổi cú sốc và ngã bệnh.

Giai đoạn ấy, tinh thần bà mới bắt đầu có chút ổn định thì lại gặp chuyện này. Còn Liễu Hạ khi ấy vẫn là thiếu niên đã chịu đả kích lớn, mơ mơ màng màng ngã quỵ ở bờ sông, lại tỉnh lại khi, trong thân thể đã thay đổi một linh hồn khác.

Bản thân Liễu Hạ đối với hôn ước bị hủy bỏ thật ra không sao cả, tục ngữ nói người hướng chỗ cao đi, nước hướng nơi thấp chảy, Sở Hiền thành cử nhân, cử nhân nữ nhi sẽ có nhiều lựa chọn bạn đời hơn so với tú tài nữ nhi, chọn cho nữ nhi một đối tượng tốt hơn vốn là chuyện thường tình, huống chi loại sự tình này nam nhân so ra thì dễ dàng hơn nhiều so với nữ nhân. Nếu không, Trần Thế Mỹ đã chẳng trở thành hình mẫu kinh điển của kẻ bội bạc trong bao vở diễn xưa.

Huống chi, đúng như lời Sở Hiền nói, hôn ước giữa hai nhà xưa nay chỉ là lời hứa miệng, chưa từng lập thành văn bản. Trên phương diện pháp lý, không thể coi là phá vỡ hôn ước hay có lỗi gì.

Liễu gia chẳng khác nào một con thuyền sắp bị lật, Liễu Tín tuy đã đỗ tú tài, nhưng gia cảnh Liễu gia ở thôn Hạ Hà chỉ được coi là khá giả, chứ chưa thể gọi là giàu có sung túc. Những năm gần đây, Liễu Tín chăm lo đèn sách, lại đến phủ Ứng Thiên dự kỳ thi Hương, sau đó còn lâm bệnh, của cải vốn có cũng tiêu hao gần như sạch sẽ. Đứa con trai duy nhất là Liễu Hạ lại chẳng phải người có tư chất khoa cử. Nếu như Liễu Tín còn sống, lại gặp vận may thi đỗ cử nhân, thì cũng có thể xem là xứng đôi với nhà họ Sở. Nhưng hiện tại, Sở gia đã trở thành một nhà mà họ Liễu chẳng còn với tới.

...

Liễu Hạ chậm rãi trở về nhà. Vừa mới đẩy cửa vang lên một tiếng, trong buồng đã vọng ra một tràng ho khẽ:

“Hạ ca nhi, con lại ra bờ sông à?”

“Nương, người tỉnh rồi? Hôm nay đã uống thuốc chưa?”

“Khụ khụ, uống rồi.”

Liễu Hạ vừa bước vào cửa, mùi thuốc trong phòng liền xộc thẳng vào mũi. Liễu gia trước kia đã trải qua Liễu Tín sinh bệnh ly thế, sau đó lại đến lượt nương của hắn phát bệnh, trong khoảng thời gian ấy chính hắn cũng bị ốm một trận. Cột gỗ trong phòng dường như đều bị mùi thuốc ngấm vào. Hơn nữa, căn nhà này ánh sáng u ám, ngay cả ban ngày cũng khó thấy được bao nhiêu tia nắng lọt vào.

“Con vừa mới khỏi bệnh, đừng để bị trúng gió lạnh bên ngoài.”

“Bên ngoài không lạnh đâu, con mặc dày, ấm lắm.” Liễu Hạ đỡ tay mẹ, nói: “Nương, ngoài trời nắng đẹp, con đưa người ra ngoài đi một chút nhé.”

Liễu Hạ không thích ngồi lì trong nhà, hắn cảm thấy trong phòng hơi âm u, ở trong hoàn cảnh này lâu ngày, dù không bệnh thì cũng dễ sinh bệnh. Thế nên hắn không chỉ tự mình ra ngoài đi dạo, mà gặp ngày trời trong, thế nào hắn cũng phải đưa mẹ ra ngoài.

Kỷ nương tử tuổi còn trẻ, năm nay mới hơn ba mươi một chút, chỉ là tính cách nàng vốn ôn hòa, cùng Liễu Tín là phu thê ân ái. Từ sau khi Liễu Tín mất, bên cạnh nàng không còn người tâm giao, trong khoảng thời gian ngắn chẳng biết nên làm thế nào cho phải. Hơn nữa trong thôn lại có lời đồn nhảm, có người nói nửa đời trước của nàng số tốt quá, nên đã tiêu hết phúc phận nửa đời sau.

Kỷ nương tử bản thân không bận tâm mấy, nhưng mỗi lần nhìn gương mặt Hạ ca nhi kia giống hệt tướng công, trong lòng nàng lại dâng lên nỗi phiền muộn vô hạn.

Trong nhà chỉ còn hai mẹ con, sau này sẽ phải sống thế nào đây?

Kỷ nương tử vốn luôn yêu thương Liễu Hạ. Khi còn sống, Liễu Tín giám sát việc học của Liễu Hạ khá nghiêm khắc, còn Kỷ nương tử lại sợ con chịu khổ, có gì tốt đều dành hết cho hắn. Điều này cũng khiến Liễu Hạ hình thành tính cách có phần phóng túng. Trong mắt Kỷ nương tử, Liễu Hạ thế nào cũng tốt, nhưng trong lòng nàng cũng hiểu rõ, con trai muốn tiến xa trên con đường học vấn e là rất khó.

Hai mẹ con đi vòng quanh gần nhà, trên đường chạm mặt mấy người hàng xóm tò mò ngó nghiêng. Liễu Hạ vẫn giữ thần thái bình thường, còn Kỷ nương tử thì trong lòng nặng trĩu. Nếu tướng công còn sống, người khác nhìn Liễu Hạ đều khách khí lễ độ, chứ đâu như bây giờ...

“Đại tẩu, ôi, ngươi ở nhà à!”

Vừa về đến cửa, Liễu Hạ đã nghe một tiếng gọi quen thuộc. Người đến chính là Liễu Nghĩa, em ruột của cha hắn. Tổ phụ của Liễu Hạ có hai trai một gái, con gái lớn gả về huyện Đan Đồ, con trai cả là Liễu Tín và con trai thứ là Liễu Nghĩa đều ở thôn Hạ Hà.

Sau khi đỗ tú tài, Liễu Tín từng định chuyển lên huyện thành ở, hắn là học sinh huyện học, ở đó việc học hành, giao du sẽ thuận tiện hơn. Nhưng khi ấy tổ phụ của Liễu Hạ còn sống, phụ thân và người em trai cũng không chịu dọn ra huyện, nên Liễu Tín đành từ bỏ ý định.

“Nhị thúc.” Kỷ nương tử khách khí chào hỏi Liễu Nghĩa: “Ăn cơm chưa?”

“Ăn rồi, ăn rồi. Đại tẩu, đệ đến nhờ tẩu giúp chuyện này. Hôm kia Lễ Ca phát bệnh nặng, ông lang trong thôn nói bệnh này cấp bách, phải tốn hai lượng bạc. Nhà đệ vét hết cũng không xoay nổi số tiền đó.”

Không đợi Kỷ nương tử mở miệng, Liễu Nghĩa đã nói tiếp:

“Đại tẩu, mấy hôm trước chẳng phải Sở cử nhân đến nhà một chuyến sao? Hắn không để lại gì à?”

Hắn không nói thì thôi, vừa nhắc đến, Kỷ nương tử liền nhớ lại dáng vẻ cao cao tại thượng của Sở gia lúc đến nhà, hai mươi lượng bạc kia càng như là bố thí ban ân cho nàng và Hạ ca nhi. Nghĩ đến đó, lòng nàng lại dâng lên một cơn phẫn uất. Ban đầu, Kỷ nương tử vốn không định nhận số bạc này, nhưng hiện giờ gia cảnh nhà họ Liễu ngày càng suy sụp, giữ được hai mươi lượng này nói không chừng còn có lúc cứu mạng.

Ấy vậy mà Sở gia mới đến nhà chưa được mấy ngày, nhị thúc của Hạ ca nhi đã trông ngóng đến số bạc ấy.

“Chuyện này liên quan gì đến ngươi?” Giọng Kỷ nương tử lạnh hẳn đi.

“Tẩu tử, lời này tẩu nói sai rồi. Đại ca mất rồi, Hạ ca nhi còn nhỏ, hai nhà chúng ta tuy đã phân ra, nhưng chung quy cũng là một nhà, trong ngoài chẳng phải đều cần ta giúp đỡ hay sao?”

Liễu Nghĩa nói giọng đường hoàng, như thể hắn đã lo liệu thay cháu trai không ít chuyện. Nhưng tính tình của vị nhị thúc này, Liễu Hạ hiểu rõ. Khi cha hắn bệnh nặng, người này chẳng mấy khi lui tới. Một lần duy nhất đến thăm, chỉ mang cho Liễu Tín mấy cái bánh hấp, lại cứ nói quá lên như ban ơn to lớn, khoe khoang khắp thôn mấy ngày liền, làm như bánh hấp đó là tiên đan.

Kỷ nương tử bị hắn nói trúng tâm tư.

Liễu Hạ sang năm sẽ tròn mười ba tuổi. Ở thôn Hạ Hà, cái tuổi này hoặc là còn đang theo học ở trường, hoặc đã xuống đồng làm ruộng. Liễu Hạ vóc người giống cha, nhìn qua cũng biết không phải là loại thích hợp làm nông. Nếu đi huyện thành tìm một công việc, tuổi còn nhỏ, tất nhiên phải nhờ một vị trưởng bối che chở.

Kỷ nương tử không phải người keo kiệt tiền bạc, nhưng nàng phải tính toán cho tương lai của Liễu Hạ.

“Sở cử nhân có đến thật, nhưng đâu có mang bạc lại.” Liễu Hạ khẽ ho một tiếng, tay đè nhẹ lên tay mẹ, “Nhị thúc, vài hôm nữa ta muốn đến trường xã học chữ, ngài tiện thì cho ta mượn ít được không?”

Liễu Nghĩa liếc mắt nhìn Liễu Hạ, trong miệng cười nhạt:

“Đến trường xã học, Hạ ca nhi cũng định thi tú tài sao?”

Trong mắt Liễu Hạ chẳng còn chút ý cười:

“Đúng vậy.”

“Từ khi khai quốc đến giờ, ở thôn Hạ Hà này chỉ có cha ngươi đỗ được một tú tài, bằng vào ngươi mà cũng mơ đến chuyện đó?” Liễu Nghĩa khinh thường đầy mặt, quay sang nói với Kỷ nương tử:

“Đại tẩu, Hạ ca nhi ăn nói như rồng leo, làm như mèo mửa, tật xấu này có phải nên sửa đi không? Bây giờ đâu còn là cái thời ca ca còn sống nữa.”

≧◔◡◔≦

------------------------------

Lời nhắn từ Toidoc:

Có những người như những cuốn tiểu thuyết kinh điển, càng đọc càng thấy hay, càng ở gần càng thấy trân trọng. Đừng vội vã, trang hay nhất thường nằm ở phía sau.

Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại